Munarmedia.kz 04.04.2026 /Astana/ Америкалық F-15E ұшағының жойылуы және екі тараптың бірқатар қарсы соққысы жағдайды тікелей қақтығысқа әкеліп, география мен мақсаттарды кеңейтті.
Иран өз аумағында америкалық ұшақты атып түсіргенін хабарлады. Вашингтон мәліметі бойынша, бір ұшқыш аман қалған, екіншісін іздеу жұмыстары жалғасуда. Осы операция кезінде UH-60 құтқару тікұшағы апатқа ұшырап, жағдайға халықаралық резонанс қосылды. Тегеран қаласында ұшақтың қаңқалары жарияланып, ұшқыштарды ұстағандарға сыйақы белгіленді.
Сонымен бірге АҚШ инфрақұрылымға соққысын күшейтті. Тегеран маңындағы үлкен көпір зақымдалып, адам шығыны мен ондаған жарақаттар тіркелді. Дональд Трамп электростанциялар мен Иранның инфрақұрылымын толық «обнулдау» сценарийін ашық айтқан.
Ракеталық және дрон соққалары Израиль қалалары мен Парсы шығанағы елдеріндегі нысандарға жасалды. Мұнай және газ қуаттары зақымдалып, өрттер шықты. «Abraham Lincoln» авианосеціне шабуыл туралы хабарлар берілсе де, АҚШ бұл ақпаратты растамайды.
Ормуз бұғазы айналасында жағдай шиеленісіп, транзит шектеулерге ұшыраған. Мұнай бағасы өсуде, ондаған ел транзитті қалпына келтіру жолдарын іздеуде. Орташаға тәуелді Үндістан халықаралық келіссөздерге қатысып, Иран және аймақ елдерімен келіссөз жүргізуде.
Иран өз шабуыл мақсаттарын кеңейтуге дайын екенін көрсетіп, АҚШ пен Израильге байланысты кемелер тізімін жариялады. Балама мұнай экспорт жолдары, соның ішінде БАӘ-дегі стратегиялық құбырларға соққы жасалды, бұл Ормузды айналып өту қауіпсіздігінің де кепіл емес екенін білдіреді.
Дипломатиялық деңгейде жағдай тоқырауға ұшырады. Иран АҚШ-пен келіссөзден бас тартты, делдалдар жаңа алаңдарды іздестіруде, бірақ прогрес жоқ. Франция, Қытай және Ресей БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде проливті ашуға күш қолдану әрекеттерін блоктады.
Әскери белсенділік күшейді. АҚШ қосымша теңіз жаяу әскерін аймаққа жіберіп, десант операцияларын жаттықтыруда, әуе сапарларында құтқару мен қолдау схемалары жасалып жатыр. Орташа есеппен АҚШ контингентінің Батыс Азиядағы саны ондаған мың адамға жетті.
Саяси мәлімдемелер шиеленісіп, Тегеран Трамптың қауіптеріне қарсы қатал жауаптар беріп, қысым тек эскалацияны күшейтетінін жариялап отыр.
#АҚШ #Иран #ОрмузБұғазы #БлижнийШығыс #ӘскериҚақтығыс #ДипломатиялықКризис #МұнайБағасы