Munarmedia.kz 06.04.2026 /Astana/ – Алғаш қарағанда бұл тек транзит мәселесі сияқты көрінгенімен, сарапшылар оның салдары ауқымды болуы ықтимал екенін айтады. Ормуз бұғазы арқылы әлемдік мұнай тасымалының шамамен 20%-ы өтеді. Осы ретте Еуропада энергия ресурстарының бағасы айтарлықтай өскен: газ құны екі есеге, мұнай 60%-ға қымбаттаған, ал дизель бағасы барреліне 200 долларға дейін жеткен.
Сонымен қатар, АҚШ доллары ықпалының әлсіреу үрдісі байқалады. Соңғы 25 жылда оның әлемдік резервтік валютадағы үлесі 70%-дан 56,9%-ға дейін төмендеген.
Иран БРИКС құрамына қосылды, ал Ресей доллармен есеп айырысуларға шектеу енгізген. Бұл ретте алтын бағасы унциясына 5500 долларға дейін жеткені айтылуда.
Сарапшылардың пікірінше, егер Еуропа ұсынысты қабылдап, төлемді еуро немесе юаньмен жүргізсе, бұл «мұнай-доллар» жүйесін айналып өту мүмкін екенін көрсетеді. Мұнай-доллар жүйесі 1974 жылдан бері АҚШ-тың қаржылық үстемдігінің негізі болып келеді.
Оның рөлі әлсіреген жағдайда, долларға деген сұраныс төмендеп, резервтік валюта ретіндегі үлесі қысқаруы мүмкін. Бұл өз кезегінде АҚШ-тың мемлекеттік қарызын жеңіл шарттармен қаржыландыру мүмкіндігіне әсер етеді.
Осылайша, бұл мәселе тек аймақтық сипаттағы шиеленіс емес, жаһандық қаржы жүйесіне ықпал етуі мүмкін маңызды геоэкономикалық фактор ретінде бағалануда.