Munarmedia.kz 01.06.2026. ASTANA – Қазақстанда жұмысынан айырылған азаматтарға берілетін әлеуметтік төлемдерді тағайындау тәртібін қатаңдату жоспарланып отыр. Бұл бастама қоғамда қызу пікірталас тудырып, әлеуметтік желілерде кеңінен талқылануда.
Мәселенің өзегі – жұмысынан айырылуына байланысты кейбір азаматтардың миллиондаған теңге көлемінде төлем алғаны жөніндегі деректерден кейін Үкімет әлеуметтік қолдау жүйесін қайта қарауға кірісті. Енді төлем алу мерзімін қысқарту, бос жұмыс орындарын іздеу кезеңін ұзарту және әлеуметтік көмекке қайта жүгіну мүмкіндігін шектеу көзделіп отыр.
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Аскарбек Ертаев жоспарланған өзгерістердің негізгі мақсаты әлеуметтік төлемдерді заңсыз пайдалану әрекеттерінің алдын алу екенін айтты. Оның сөзінше, кейбір азаматтар қолданыстағы жүйедегі олқылықтарды пайдаланып, түрлі «схемалар» арқылы төлемдер алған.
Алайда бұл бастама қоғамның бір бөлігінің наразылығын туғызды. Азаматтар әлеуметтік сақтандыру қорына жылдар бойы тұрақты аударым жасап келген адамдардың құқықтары шектелуі мүмкін деп алаңдайды. Сарапшылардың пікірінше, әлеуметтік сақтандыру жүйесіне деген сенімнің әлсіреуі еңбек нарығына да теріс әсер етуі ықтимал.
Талқылау барысында қазақстандықтар әлеуметтік қолдау деңгейін жиі Еуропа елдерімен салыстырады. Әсіресе Germany, France және Скандинавия мемлекеттерінде жұмыссыз азаматтарға төленетін жәрдемақылардың көлемі мен мерзімі әлдеқайда жоғары екені жиі айтылады.
Сондықтан әлеуметтік көмекті қысқарту немесе оған қойылатын талаптарды күшейту туралы бастамалар қоғам тарапынан ерекше сезімтал қабылдануда. Кейбір азаматтар Еуропаның бірқатар елдеріндегі жұмыссыздарға берілетін жәрдемақы көлемі Қазақстандағы орташа жалақыдан жоғары екенін алға тартады.
Экономистердің пікірінше, әлеуметтік төлемдерді бақылауды күшейту қажеттілігі түсінікті болғанымен, қабылданатын шешімдер әлеуметтік әділеттілік қағидаттарына сәйкес келуі тиіс. Әйтпесе әлеуметтік сақтандыру жүйесіне деген қоғамдық сенімге нұқсан келуі мүмкін.
#Қазақстан #Жұмыссыздық #ӘлеуметтікТөлем #ЕңбекНарығы #ӘлеуметтікҚорғау #Экономика #Munarmedia #ASTANA