Munarmedia.kz | 18.07.2026 | ASTANA – Каспий теңізіндегі аралдардың біртіндеп жойылуы Каспий итбалықтарының тіршілік ету ортасын өзгертіп, оларды мұнай-газ кен орындары орналасқан аймақтарға қоныс аударуға мәжбүр етуі мүмкін. Мұндай қорытынды халықаралық ғылыми зерттеу авторларының еңбегінде келтірілген.
Зерттеушілер теңіз жануарларының табиғи мекендеу ортасын сақтап қалу үшін ерекше қорғалатын теңіз аумақтарының арасында экологиялық дәліздер құруды ұсынады. Бұл итбалықтардың қауіпсіз миграциясын қамтамасыз етіп, олардың өндірістік нысандармен жиі түйісу қаупін азайтуға мүмкіндік береді.
Ғылыми жұмыс барысында мамандар 1995–2023 жылдар аралығындағы спутниктік түсірілімдерді, сондай-ақ көпжылдық авиациялық бақылау материалдарын саралаған.
Зерттеу нәтижесіне сәйкес, осы кезеңде Солтүстік Каспийдің су деңгейі 2,28 метрге төмендеген. Соның салдарынан теңіз жағалауы батыс бағытқа қарай орта есеппен 44,1-ден 163,7 шақырымға дейін шегінген.
Кейбір учаскелерде, әсіресе Қайдақ және Комсомолец шығанақтарының тартылуына байланысты, жағалау сызығының шегінуі 175,4 шақырымға дейін жеткен.
Сонымен қатар зерттеу барысында Каспийдегі аралдардың жалпы аумағы 15 еседен астам қысқарғаны анықталды. Бұл құбылыс Каспий итбалығының көбеюіне, тынығуына және қоректенуіне қолайлы табиғи ортаның азаюына әсер етіп отыр.
Ғалымдардың пікірінше, теңіз деңгейінің төмендеуі биоалуантүрлілікке ғана емес, сонымен қатар өңірдің экологиялық қауіпсіздігіне де ұзақ мерзімді әсер етуі мүмкін. Осыған байланысты олар Каспий экожүйесін сақтау бағытындағы халықаралық ынтымақтастықты күшейтіп, табиғатты қорғау шараларын жеделдету қажеттігін атап өтті.
#Munarmedia #ASTANA #Каспий #КаспийИтбалығы #Экология #Климат #Теңіз #Биоалуантүрлілік #МұнайГаз #Қазақстан