Қазақ КСР халық жазушысы атағының тарихы мен иегерлері туралы

47


Munarmedia.kz 24.04.2026 /Astana/ – Қазақ КСР халық жазушысы атағы 1984 жылы ресми түрде бекітілген. Алайда бейресми деректерде бұл атақты енгізу мәселесі жазушылар арасындағы келіспеушіліктерге байланысты ұзақ уақытқа созылып, белгілі қаламгер Ілияс Есенберлиннің өмірден өткеніне дейін кейінге шегерілгені айтылып келеді.

Жалпы, бұл атақ тек әдеби талант пен халықтың мойындауына ғана емес, сонымен қатар әдеби ортадағы бәсеке, қолдау және түрлі үдерістермен тығыз байланысты болған. Осындай жағдайлар әдебиет пен өнер саласындағы Мемлекеттік сыйлыққа да тән еді.

Кеңес Одағы мен РСФСР-де ішкі қайшылықтар мен түрлі себептерге байланысты «халық жазушысы» атағы енгізілмеген.

Алғашында бұл атақ Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының шешімімен беріліп келсе, 1990 жылдан бастап бұл өкілеттік республика президентіне тапсырылды.

Әр жылдары бұл атаққа көрнекті қаламгерлер ие болды. Олардың қатарында Ғабит Мүсірепов, Ғабиден Мұстафин, Дмитрий Снегин, Тұрсынхан Әбдірахманова, Әбдіжәміл Нұрпейісов, Олжас Сүлейменов, Әбіш Кекілбаев, Шерхан Мұртаза, Фариза Оңғарсынова, Мұхтар Шаханов, Қадыр Мырза Әлі және басқа да әдебиет өкілдері бар. Жалпы саны – 37 адам.

1999 жылы бұл атақ белгілі себептермен жойылғанымен, оған үміткерлер аз болмаған.

2023 жылдың қазан айында «халық жазушысы» атағы қайта қалпына келтірілді. Жаңартылған кезеңде бұл атақ Төлен Әбдік, Смағұл Елубаев, Темірхан Медетбек, Мұхтар Шаханов, Марфуға Айтқожина және өзге де қаламгерлерге берілді. Қазіргі таңда бұл атақтың иегерлері – 12 адам.

Данияр Ашимбаевтың телеграмм арнасынан аударылды 

#ХалықЖазушысы #ҚазақстанӘдебиеті #Астана #Kazinform #Munarmedia #Тарих #Жазушылар #Мәдениет #Әдебиет