28.05.2026. Munarmedia.kz. АСТАНА — Қазақстанда Бельгияда тұратын бұрынғы мұнай магнаты Фрэнк Монстрейге іздеу жарияланды. Бұл туралы бірқатар халықаралық ақпарат көздері хабарлады.
Мәліметке сәйкес, кәсіпкерге қатысты іс 20 мамыр күні Астанада тіркелген. Оны Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметі іздестіріп жатыр. Алайда арнайы қызмет әзірге инвесторға қатысты тергеудің нақты себептерін жариялаған жоқ.
Фрэнк Монстрей — бельгиялық кәсіпкер, мұнай-газ саласындағы ірі инвесторлардың бірі ретінде танылған тұлға. Ол 2004 жылы қазақстандық «Жаикмунай» мұнай-газ компаниясын сатып алып, кейін компания атауын «Nostrum Oil & Gas» деп өзгерткен. 2011 жылы аталған компания Лондон қор биржасына шығарылған болатын. Ал 2017 жылы Монстрей өзіне тиесілі акцияларды сатып жіберді.
Сол жылы Лондон соты «БТА Банктің» бұрынғы қазақстандық банкир Мұхтар Әблязовқа қарсы талап-арызы аясында Монстрей құрылымдарына тиесілі компаниялардың акцияларын бұғаттаған. Кейін келіссөздер нәтижесінде «БТА Банк» Монстрей компанияларынан 3,76 пайыз акцияны сатып алған.
2018 жылдың қаңтарында «Nostrum» мен «БТА Банк» Монстрей және Мұхтар Әблязовқа байланысты барлық талаптар бойынша өзара шағымдардан бас тарту жөнінде келісімге келген.
Сол жылы OCCRP халықаралық зерттеу ұйымының жариялаған материалында Монстрейге тиесілі британдық офшорлық компаниялар арқылы 440 миллион АҚШ доллары өткендігі айтылған. Тергеу деректеріне сәйкес, бұл қаражаттың бір бөлігі АҚШ-тағы жылжымайтын мүлікке, соның ішінде Нью-Йорктегі әйгілі «Trump Soho» қонақүйіндегі пәтерлерді сатып алуға жұмсалған. Бұл мәмілелер Әблязовтың күйеу баласына қатысы бар құрылымдармен байланыстырылған.
Алайда Фрэнк Монстрей өзіне тағылған айыптарды жоққа шығарып, Мұхтар Әблязовтың активтерін жасыру үшін номиналды тұлға ретінде әрекет етпегенін мәлімдеген. Оның сөзінше, аталған қаржылық операциялар ескі қарыздарды өтеумен байланысты болған.
Қазіргі уақытта «Nostrum Oil & Gas» Батыс Қазақстан облысындағы Чинарев кен орнын игеруші «Жаикмунай» ЖШС-нің 100 пайыз үлесіне иелік етеді. Жер қойнауын пайдалану келісімшарты 2031 жылға дейін жарамды. Чинарев кеніші ұзақ жылдар бойы компанияның негізгі өндірістік активі саналып келді.
Соңғы жылдары кен орнының ресурстық базасы азайғандықтан, компания оған жақын орналасқан «Степной Леопард» кен орнын сатып алған. Жоба аясында қолданыстағы инфрақұрылымды пайдалану көзделіп отыр. Бұл кен орнын игеру 2026 жылдың екінші жартысында басталады деп жоспарланған. Инвестиция көлемі шамамен 100 миллион долларды құрайды.
2025 жылдың наурыз айында Қазақстанның Энергетика министрлігі компаниядан геологиялық барлау жұмыстарын жандандыруды сұраған болатын.
Монстрей компаниядан кеткен кезде «Nostrum Oil & Gas»-тың ұзақмерзімді қарызы 1 миллиард доллардан асқан. Содан бері компания берешектерін қайта қаржыландырумен айналысып, кредиторлармен қарыздарды қайта құрылымдау жөнінде бірнеше келісім жасаған.
2025 жылы компанияның топ-менеджменті ауысып, бұл өзгерістер 2026 жылғы маусымда өтелуі тиіс облигациялық қарыздарды қайта қарау келіссөздерімен байланысты болғаны айтылды. Ал 2026 жылдың наурызында компания негізгі облигация ұстаушыларымен қарызды өтеудің соңғы мерзімін 2030 жылдың желтоқсанына дейін ұзарту туралы келісімге келген.
#Қазақстан #ФрэнкМонстрей #NostrumOilGas #Жаикмунай #БТАБанк #МұхтарӘблязов #ҰҚК #мұнайгаз #Астана #Munarmedia