Munarmedia.kz 28.04.2026 /Astana/ — Соңғы он жылда Қазақстанның республикалық бюджетінде 22 трлн теңге көлемінде тапшылық қалыптасты. Бұл көрсеткіш мемлекеттік қаржы жүйесіндегі құрылымдық теңгерімсіздіктің күшейгенін аңғартады.
Сарапшылардың айтуынша, ел экономикасы табыстан гөрі шығынды көбірек жұмсайтын модельге өткен. Оның ішінде Ұлттық қор қаражатын пайдалану да жалпы фискалдық тұрақтылыққа қысым түсіріп отыр.
Қарызға тәуелділік күшейді
Соңғы онжылдықта мемлекеттік қарыз көлемі төрт есеге жуық артқан:
8,7 трлн теңгеден 34 трлн теңгеге дейін. Бұл — бюджеттік тапшылықты жабудың негізгі құралдарының бірі ретінде қарыз алу саясатының күшейгенін көрсетеді.
Сонымен қатар, қарызға қызмет көрсету шығындары да айтарлықтай өскен. Қазіргі таңда жыл сайын пайыздық төлемдердің өзіне шамамен 2 трлн теңге жұмсалады. Бұл бюджет шығыстарының елеулі бөлігін құрайды және әлеуметтік-экономикалық бағдарламаларды қаржыландыру мүмкіндігін шектейді.
Салық реформасына үміт
Қалыптасқан жағдайда Үкіметтің фискалдық саясатты қайта қарауы өзекті мәселеге айналып отыр. Әсіресе, Жұманғарин бастамашы болған салық реформасына қатысты үміт жоғары.
Сарапшылар бұл реформаның нәтижесі көлеңкелі экономиканы қысқартуға, бюджет кірістерін арттыруға және мемлекеттік қаржының тұрақтылығын қамтамасыз етуге ықпал етуі мүмкін екенін айтады.
Қаржы жүйесіндегі қазіргі ахуал Қазақстан үшін маңызды кезең екенін көрсетеді. Бюджет тапшылығы мен мемлекеттік қарыздың өсуі — тек экономикалық емес, стратегиялық қауіп факторы.
Егер құрылымдық реформалар уақтылы жүзеге асырылмаса, алдағы жылдары бюджетке түсетін жүктеме одан әрі артуы ықтимал.
#Munarmedia #Astana #Бюджет #Қарыз #Экономика #СалықРеформасы #Қазақстан