Munarmedia.kz | 22.07.2026 | ASTANA-«Ферғана» агенттігінің сарапшылары жариялаған талдауға сәйкес, Тәжікстан Орталық Азия елдері арасындағы әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштер бойынша ең әлсіз мемлекеттердің бірі ретінде бағаланып отыр. Сарапшылардың пікірінше, 2026 жылы республика өңірде тұтыну көлемінің рецессиясына бірінші болып ұшырауы мүмкін.
Зерттеуде Тәжікстанның Қазақстан, Өзбекстан және Қырғызстанмен салыстырғандағы бірқатар экономикалық көрсеткіштері келтірілген. Атап айтқанда, елдегі орташа жалақы өңірдегі ең төмен деңгейде екені айтылған. Сарапшылардың дерегінше, Қазақстандағы орташа айлық жалақы шамамен 1000 АҚШ долларын құраса, Өзбекстан мен Қырғызстанда бұл көрсеткіш екі есеге жуық төмен, ал Тәжікстанда үш есеге дейін аз.
Талдауда сатып алу қабілетінің паритеті (PPP) бойынша жан басына шаққандағы жалпы ішкі өнім (ЖІӨ) көлемі де салыстырылған. Сарапшылардың мәліметінше, Қазақстанда бұл көрсеткіш 34,5 мың АҚШ долларын құраса, Тәжікстанда шамамен 5,8 мың доллар деңгейінде.
Авторлардың бағалауынша, Тәжікстан экономикасы негізінен алтын мен алюминий экспортына және шетелден келетін ақша аударымдарына тәуелді. Дүниежүзілік банктің 2025 жылға арналған бағалауына сәйкес, Ресейде еңбек ететін мигранттардың елге жолдайтын қаражаты Тәжікстанның жалпы ішкі өнімінің шамамен 46 пайызын құрайды.
Сарапшылар мұндай тәуелділік ел экономикасын сыртқы факторларға осал етеді деп есептейді. Олардың айтуынша, 2025 жылы Ресей рублінің нығаюы ақша аударымдарының долларлық көлемін арттырғанымен, бұл еңбек мигранттарының санының өсуінен емес, валюта бағамының өзгеруінен болған. Ал 2022 жылы рубльдің әлсіреуі нәтижесінде ақша аударымдарының көлемі айтарлықтай қысқарғаны атап өтіледі.
Талдауда сондай-ақ Ресейде 2025 жылдың ақпан айынан бастап шетелдік еңбек мигранттарына қатысты бақылау шараларының күшейтілгені, соның ішінде бақыланатын тұлғалар тізілімінің енгізілгені айтылған. Осыған байланысты соңғы үш жылда Тәжікстан азаматтарының Ресейге жұмысқа кету көрсеткіші төмендеп келе жатқаны келтіріледі.
«Ферғана» агенттігінің сарапшылары экономиканы әртараптандыру, жаңа жұмыс орындарын құру және экономикалық ашықтықты арттыру ұзақ мерзімді тұрақтылықтың негізгі факторлары екенін атап өтеді. Олардың пікірінше, аталған бағыттарда жеткілікті реформалардың болмауы Тәжікстан экономикасының сыртқы тәуекелдерге тәуелділігін сақтап отыр.
Айта кетейік, бұл материалда келтірілген бағалар мен болжамдар «Ферғана» агенттігі сарапшыларының талдауына негізделген және Тәжікстан билігінің ресми ұстанымын білдірмейді.
#Munarmedia #ASTANA #Тәжікстан #ОрталықАзия #Экономика #Кедейлік #Ферғана #ЖІӨ #ЕңбекМиграциясы #Талдау