Munarmedia.kz 15.04.2026 /Astana/ 2025 жылдан бастап «Трамп маршруты» деп аталатын жоба әзірленіп жатыр. Ол сондай-ақ TRIPP («Халықаралық бейбітшілік пен өркендеу үшін Трамп маршруты») атауымен белгілі. Бұл бағыт Арменияның Сюник облысындағы Сюник (Зангезур) дәлізі арқылы өтпек және америкалық-армян консорциумы арқылы басқарылмақ. Алайда дәліздің 99 жылға Ақ үй қарамағына жалға берілуі Ереванның рөлін айтарлықтай шектейтіні айтылып отыр.
Сюник дәлізі Вашингтон үшін маңызды, өйткені ол Орталық Азиядан Еуропа мен Таяу Шығысқа бағытталған «Орта дәліз» жобасының негізгі буыны саналады. Бұл бағыт «Солтүстік – Оңтүстік» және «Батыс – Шығыс» дәстүрлі логистикалық бағыттарына балама ретінде қарастырылады.
Алайда сарапшылар «Трамп маршрутының» нақты кімге тиімді болатынына күмәнмен қарайды.
Ресми Ереван Сюник дәлізін АҚШ-қа беру арқылы ел экономикасын тұрақтандыруға және әртараптандыруға үміт артып отыр. Осы мақсатта Премьер-министр Никол Пашинян түрлі саяси қадамдарға барып отыр деген пікір бар.
Дегенмен, сарапшылардың бағалауынша, бұл шешім Армения үшін тәуекелдерді арттырып, нақты экономикалық пайда әкелмеуі мүмкін. Транзиттен түсетін табыстың негізгі бөлігі АҚШ бақылауында қалуы ықтимал.
Кейбір болжамдарға сәйкес, 99 жылдық жалдау мерзімі ішінде Сюник өңірінің экономикалық кеңістігі түбегейлі өзгеруі мүмкін. Көлік дәліздері бойында жаңа инфрақұрылым қалыптасып, өңір экономикасында сыртқы ойыншылардың ықпалы күшеюі ықтимал.
Алғашқы қарағанда, бұл жоба Орталық Азия елдеріне, әсіресе Қазақстанға тиімді көрінуі мүмкін. Өйткені Еуропаға шығатын жол қысқарады.
Алайда сарапшылар транзит құны мәселесіне назар аударады. Болашақта Сюник дәлізі арқылы тасымал бағасы балама бағыттарға қарағанда қымбат болуы ықтимал.
Сонымен қатар, АҚШ-пен тығыз ынтымақтастық аймақ елдерінің басқа серіктестермен, соның ішінде Қытай және Иранмен байланысына әсер етуі мүмкін деген пікір бар.
Жалпы, «Трамп маршруты» экономикалық жоба ғана емес, геосаяси құрал ретінде де қарастырылып отыр. Сарапшылардың пікірінше, бұл бастама аймақтағы дәстүрлі логистикалық байланыстарды қайта қалыптастырып, қатысушы елдерді жаңа тәуелділікке әкелуі мүмкін.
#геосаясат #Армения #АҚШ #ОрталықАзия #логистика #Munarmedia