Munarmedia.kz.16.11.2026.ASTANA Ұлыбритания Ресейдің «СИБУР» холдингіне санкция енгізді. Бұл шешім Қазақстандағы екі ірі мұнай-химия жобасына – полипропилен өндіретін KPI зауыты мен салынып жатқан полиэтилен зауытына әсер етуі мүмкін. Сарапшылар санкциялар өндірісті бірден тоқтатпаса да, қаржыландыру, технология және жабдық жеткізу мәселелерін күрделендіруі ықтимал екенін айтады.
«СИБУР» Қазақстандағы полипропилен өндіретін KPI жобасының 40 пайызына, ал салынып жатқан «Силлено» полиэтилен зауытының 30 пайызына иелік етеді.
Сала сарапшысы Олжас Байділдиновтің пікірінше, санкциялардан кейін Қазақстан бұл жобаларға қатысты тәуекелдерді қайта бағалауға мәжбүр болады.
KPI зауытының өнім өткізуіне қауіп бар ма?
Сарапшының болжамынша, KPI зауыты өнімінің Қытайға жеткізілетін негізгі өткізу арнасына санкциялардың тікелей әсер етуі екіталай. Алайда полипропиленді сатып алатын кейбір компаниялар санкциялық тәуекелдерге байланысты өнімді сатып алудан бас тартуы немесе үлкен жеңілдік талап етуі мүмкін.
Бұл жағдай зауыттың экспорттық кірісіне және өнімнің бәсекеге қабілеттілігіне әсер етуі ықтимал.
«Силлено» жобасына қандай қауіп төніп тұр?
Қазақстанның «ҚазМұнайГаз» компаниясы мен қытайлық инвестор бірлесіп жүзеге асырып жатқан «Силлено» жобасы үшін тәуекелдер ауқымдырақ болуы мүмкін.
Байділдиновтің айтуынша, негізгі қиындықтар қаржы тарту, технология алу және өндірістік жабдықтарды сатып алу кезінде туындауы ықтимал. Мәселен, Siemens турбиналары немесе Еуропада өндірілетін басқа да арнайы жабдықтарды жеткізу мәселесі күрделенуі мүмкін.
Сарапшы Ұлыбритания санкциялары АҚШ пен Еуропалық одақтың шектеулері сияқты ауқымды болмауы мүмкін екенін айтады. Дегенмен жалпы болжамды жағымсыз деп бағалайды.
«Әзірге бұл тек бастамасы болуы мүмкін. Әдетте алдымен жекелеген мемлекеттер санкция енгізеді, кейін толық шектеу шараларына көшеді. Мұның Қазақстан үшін жақсы салдары жоқ. Санкциялық текетірес елімізге тікелей шектеулер арқылы да, жабдық, лицензия, технология және өнім өткізу құнының қымбаттауы арқылы да әсер етеді», – дейді сарапшы.
Санкциялар өндірісті тоқтата ма?
Ұлыбритания реттеушісі 12 қарашада «СИБУР» активтерін бұғаттау туралы шешім қабылдаған.
KazService сарапшыларының бағалауынша, ресейлік акционерге қарсы санкциялардың енгізілуі KPI мен «Силлено» зауыттарының жұмысы автоматты түрде тоқтайды дегенді білдірмейді.
Алайда халықаралық банктер, сақтандыру компаниялары, жабдық жеткізушілер мен технологиялық лицензия иелері санкцияға іліккен акционермен байланысты операцияларды қатаң тексеруі мүмкін.
Мұның салдары:
халықаралық төлемдердің күрделенуі;
қосымша заңдық рәсімдердің енгізілуі;
келісімдерді мақұлдау мерзімінің ұзаруы;
қаржыландыру құнының өсуі;
технологиялар мен өндірістік жабдықтарды жеткізудің қиындауы.
Ал «СИБУР» холдингі Ұлыбританияның санкциялық шешіміне қарсы сот тәртібімен шағымдану мүмкіндігін қарастырып жатқанын мәлімдеді. Компания бұл шешімді заңсыз әрі негізсіз деп санайды.
Қазақстан үшін мәселе тек екі кәсіпорынның жұмысына тірелмейді. Елде мұнай мен газды шикізат күйінде экспорттаудан гөрі, оны терең өңдеп, қосылған құны жоғары өнім өндіру бағытына басымдық беріліп отыр. Сондықтан халықаралық санкциялар мұнай-химия саласының технологиялық және қаржылық тәуелсіздігі қаншалықты маңызды екенін тағы да көрсетеді.
#Қазақстан #СИБУР #Санкциялар #МұнайХимиясы #KPI #Силлено #ҚазМұнайГаз #Экономика #Munarmedia