Munarmedia.kz 12.10.2026 /Астана/ –. Бұл жоба туристік аймақты басқаруды жаңа деңгейге шығарып, табиғатты қорғау мен қауіпсіздікті қамтамасыз етуде заманауи технологияларды кеңінен қолдануға жол ашады.
Ұлттық парк директоры Сергей Быковтың айтуынша, Бурабайдағы Жедел басқару орталығы жаңғыртылып, Щучье көлінде автоматтандырылған мониторинг станциялары орнатылған. Нәтижесінде экологиялық және техникалық деректердің дәлдігі артты, ал құқықбұзушылықтар мен төтенше жағдайларға әрекет ету уақыты шамамен 15 пайызға қысқарған.
Алдағы жылы парк аумағында бірқатар ірі цифрлық және инфрақұрылымдық жобалар жүзеге асырылмақ. Олардың қатарында:
интерактивті цифрлық картаны іске қосу;
бейнебақылау жүйесін кеңейту;
инженерлік және туристік инфрақұрылым нысандарын автоматтандырылған басқару жүйесіне көшіру бар.
Цифрлық карта келушілерге маршруттарды алдын ала жоспарлауға, табиғи нысандар, демалыс аймақтары, қауіпсіздік ережелері мен қызметтер туралы нақты әрі жедел ақпарат алуға мүмкіндік береді. Ал әкімшілік үшін бұл туристік ағынды бақылау, жүктемені тең бөлу және экожүйеге түсетін қысымды азайту құралына айналады.
Жобалар тек цифрландырумен шектелмейді. Боровое көлін биологиялық жолмен тазарту мақсатында су айдынына ақ амур балығының дернәсілдері жіберіледі. Бұл су өсімдіктерінің шамадан тыс көбеюін тежеуге және көлдің табиғи тепе-теңдігін сақтауға бағытталған.
Сонымен қатар орман алқаптарында 40 сынамалық алаңда ғылыми негізделген санитарлық және тәжірибелік кесу жұмыстары жүргізіледі. Бұл шаралар орманның жағдайын тұрақты бақылауға, ауру ағаштарды дер кезінде анықтауға және экожүйенің ұзақ мерзімді сақталуына мүмкіндік береді.
Бурабайдағы цифрлық трансформация – Қазақстандағы ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды басқарудың жаңа моделін қалыптастыруға бағытталған маңызды қадам. Туристер санының жыл сайын артуы паркке түсетін экологиялық жүктемені күшейтіп отыр. Тек 2024 жылдың өзінде Бурабайға келген қонақтар саны 1 миллионнан асты. Мұндай жағдайда дәстүрлі басқару тәсілдері жеткіліксіз бола бастайды.
Сарапшылардың пікірінше, интерактивті карта мен автоматтандырылған бақылау жүйелері туризм мен табиғатты қорғау арасындағы тепе-теңдікті сақтауға көмектеседі. Бір жағынан, бұл туристер үшін жайлы әрі қауіпсіз орта қалыптастырса, екінші жағынан – әкімшілікке табиғи ресурстарды шамадан тыс пайдаланудың алдын алуға мүмкіндік береді.
Дегенмен, мамандар цифрландырумен қатар экологиялық мәдениетті арттырудың да маңызын атап өтеді. Технология кез келген мәселені шеше алмайды, егер келушілер табиғатқа жауапкершілікпен қарамаса. Сондықтан ақпараттық тақталар, цифрлық картадағы ескертулер және экобілім беру элементтері негізгі құралдардың бірі болуы тиіс.
Бурабай ұлттық паркінің алдына қойған басты мақсаты – табиғи бірегейлігін сақтай отырып, әлемдік деңгейдегі үлгілі ұлттық паркке айналу. 2026 жылы іске қосылатын интерактивті цифрлық карта мен экожүйені қорғауға бағытталған кешенді шаралар осы мақсатқа жетудің нақты қадамдары ретінде бағаланады.