Munarmedia.kz 12.10.2026 /Астана/ –Бұл туралы ол Truth Social әлеуметтік желісіндегі парақшасында мәлімдеді. Ақпарат көзі – BES.media.
Дональд Трамп жариялаған жазбасында өзін Венесуэланың уақытша президенті ретінде көрсететін скриншотты бөліскен. Ең назар аударарлығы – ол бұл «лауазымды» АҚШ-тың қолданыстағы президенті мәртебесін сақтай отырып қабылдағанын көрсеткен. Жазбаға сәйкес, Трамп Венесуэланың уақытша президенті қызметін 2026 жылдың қаңтарынан бастап атқарып келеді.
Трамптың бұл мәлімдемесі ақпараттық және саяси тұрғыдан аса арандатушы сипатқа ие. Формалды тұрғыда АҚШ Конституциясы немесе халықаралық құқық бір мемлекеттің президентіне екінші егемен елдің басшысы болуға мүмкіндік бермейді. Сондықтан бұл қадамды құқықтық актіден гөрі саяси сигнал, қысым құралы немесе халықаралық қауымдастыққа арналған демонстративті мәлімдеме ретінде қарастыру орынды.
10 қаңтарда Дональд Трамп АҚШ аумағындағы венесуэлалық мұнайдан түсетін табысты қорғау туралы жарлыққа қол қойған болатын. Ақ үй бұл құжатты «венесуэлалық мұнай кірістерін америкалық және венесуэлалық халықтың игілігі үшін қорғау» деп түсіндірді.
Bloomberg агенттігінің мәліметінше, жарлық АҚШ Қаржы министрлігінің шоттарында сақталып тұрған Венесуэла мұнайынан түскен кірістерді қорғауға бағытталған. Бұл шешім Венесуэланың кредиторларының болашақ мұнай сатылымдарынан түсетін табысқа қол жеткізуіне тосқауыл қояды, сондай-ақ бұл қаражатты сот талаптарынан қорғайды. Құжатта аталған кірістер «АҚШ-та сақтаулы тұрған Венесуэла үкіметінің егемендік меншігі» деп көрсетілген.
Бұдан бөлек, 8 қаңтарда АҚШ Сенаты Дональд Трамптың Конгрестің рұқсатынсыз Венесуэлаға қарсы әскери әрекет жасау өкілеттігін шектейтін резолюцияны одан әрі қарауды қолдап дауыс берген.
6 қаңтарда АҚШ Венесуэладан Вашингтонға қарсы елдерге мұнай сатуды тоқтатуды талап етті. Ал 3 қаңтарда Венесуэла президенті Николас Мадуро тұтқындалып, АҚШ құқық қорғау органдарының қарауына берілгені хабарланды. Онымен бірге жұбайы Силия Флорес те ұсталған.
Вашингтон Венесуэла басшылығын бірнеше рет есірткі картельдерімен байланысы бар деп айыптап, адам құқықтарын өрескел бұзды деген уәж келтіріп келеді. Осы айыптаулар аясында елдің жоғары саяси басшылығына қарсы қатаң санкциялар енгізілген. Бұған дейін Дональд Трамп Каракасқа қатысты күш қолдану нұсқасын да жоққа шығармайтынын мәлімдеп, мұны трансұлттық қылмысқа және АҚШ ұлттық қауіпсіздігіне төнген қатерлермен байланыстырған.
Трамптың өзін Венесуэланың уақытша президенті деп жариялауы – классикалық дипломатия шеңберінен шығып кететін, халықаралық құқыққа қайшы келетін саяси демарш. Бұл қадамды АҚШ-тың Венесуэлаға қатысты ұзақ жылдар бойы жүргізіп келе жатқан қысым саясатының жаңа, символикалық кезеңі деуге болады.
Сарапшылардың пікірінше, бұл мәлімдеменің бірнеше мақсаты бар. Біріншіден, Венесуэланың мұнай ресурстарына қатысты бақылауды күшейту. Мұнай – ел экономикасының негізгі тірегі, ал қаржылық ағындарды бақылау арқылы Каракастың саяси маневр жасау мүмкіндігі күрт шектеледі. Екіншіден, ішкі америкалық аудиторияға арналған саяси шоу. Трамп өзін «батыл әрі шешімді көшбасшы» ретінде көрсетуге тырысып, сыртқы жауларға қарсы қатаң ұстанымын тағы да алға тартып отыр.
Сонымен қатар бұл мәлімдеме Латын Америкасындағы егемендік пен АҚШ ықпалы туралы ескі дауларды қайта жандандыруы мүмкін. Аймақ елдері үшін мұндай әрекеттер «жаңа форматтағы сыртқы басқару» немесе экономикалық неоколониализм ретінде қабылдануы ықтимал.
Құқықтық тұрғыда Трамптың бұл қадамы халықаралық қауымдастық тарапынан мойындалуы екіталай. Алайда саяси тұрғыдан ол Венесуэлаға қысымды күшейтіп, санкциялар мен қаржылық шектеулерді ақтаудың тағы бір тетігіне айналуы мүмкін.
Қорытындылай келе, Дональд Трамптың өзін Венесуэланың уақытша президенті деп жариялауы – нақты биліктік өзгерістен гөрі геосаяси қысым мен ақпараттық соғыстың элементі. Бұл жағдай АҚШ пен Венесуэла арасындағы қақтығыстың жаңа деңгейге көтерілгенін және алдағы уақытта Латын Америкасында саяси тұрақсыздықтың күшеюі мүмкін екенін көрсетеді.