Munarmedia.kz 02.02.2026 /Астана/ Еуропалық одақ Қырғызстанға Ресейге қарсы санкцияларды айналып өтуге көмектесті деген уәжбен шектеу шараларын енгізуді қарастырып жатыр. Бұл туралы америкалық Bloomberg ақпарат агенттігі мәлімдеді.
Басылым дерегінше, Қырғыз Республикасына қатысты ықтимал шектеулер Ресейге қарсы дайындалып жатқан 20-санкциялық пакетке енгізілуі мүмкін. Аталған пакет ЕО тарапынан ақпан айының соңына қарай бекітіледі деп жоспарланып отыр.
«Санкцияларды айналып өтуге қарсы іс-қимыл тетігін алғаш рет қолдану мәселесі қарастырылуда. Бұл Қырғызстанға станоктар мен кейбір радиоэлектрондық жабдықтарды экспорттауға тыйым салуды көздейді», — деп жазады агенттік.
Bloomberg дереккөздерінің айтуынша, жаңа еуропалық санкциялық пакетке Ресейдің банктеріне, мұнай компанияларына, криптовалюта сервистеріне, сондай-ақ қолданыстағы шектеулерді айналып өту үшін пайдаланылатын үшінші елдердегі қаржы ұйымдарына қатысты қосымша санкциялар да енуі мүмкін. Сонымен қатар ЕО-да Ресей мұнайын теңіз арқылы тасымалдауға шектеу енгізу мәселесі де талқыланып жатыр.
Қырғызстан Президенті Садыр Жапаров Батысты бірнеше рет қос стандарт қолданды деп айыптаған. Ол Еуропа елдері Ресеймен сауданы ішінара жалғастырып отырғанымен, басқа мемлекеттерге, соның ішінде Қырғызстанға, негізгі серіктесі әрі одақтасымен экономикалық байланыстарды дамытуға тыйым салуға тырысатынын атап өткен. Нәтижесінде санкциялар мықты экономикаларға емес, керісінше, көршілес елдермен экономикалық байланыстар аса маңызды саналатын әлсіз мемлекеттерге көбірек зиян келтіреді.
2025 жылғы қыркүйекте Қырғызстан басшысы Нью-Йоркте өткен БҰҰ-ның мерейтойлық сессиясында сөз сөйлеп, халықаралық қауымдастыққа мемлекеттердің теңдігі мен ұлттық егемендікті қамтамасыз ету қағидатының маңызын еске салған болатын.
Сонымен қатар Садыр Жапаров Батыстың санкциялық саясатына жеке тоқталып, Орталық Азия елдеріне қатысты шектеулердің шын мәнінде саяси қысым екенін атап өтті. Оның айтуынша, Батыс елдері Ресеймен белсенді түрде сауда жүргізуді жалғастырып отыр: Ұлыбритания мен Еуроодақ елдерінің Мәскеумен сауда айналымы бүгінде миллиардтаған доллармен өлшенеді. Ал Қырғызстанның қаржы институттарына қатысты санкция салу үшін көбіне қолдан жасалған себептер ізделеді.
Жапаров Батыс елдеріне ашық әрі түсінікті түрде Ресейдің Қырғызстан үшін стратегиялық сауда-экономикалық серіктес болып қала беретінін жеткізді. Сонымен бірге Батыс бұл ынтымақтастыққа нақты балама ұсына алмағанын атап өтті. Қырғызстанның ЕО және АҚШ-пен сауда байланыстары негізінен символдық сипатқа ие және ел экономикасы мен инфрақұрылымының дамуына айтарлықтай әсер етпейді.
Бұдан бөлек, Лондон мен Вашингтон өздерін «саяси прокурор» ретінде көрсете отырып, егемен мемлекеттерге шарт қоюға тырысады, сонымен қатар Орталық Азиядағы стратегиялық шикізат көздерін игеруге қызығушылық танытып отыр.
Садыр Жапаров БҰҰ Жарғысында ұйымға мүше барлық мемлекеттердің егемен теңдігі қағидаты бекітілгенін еске салды.
2025 жылғы шілдеде Ресей Президенті Владимир Путин Батыс санкциялары Ресей экономикасын «жерлеуге» қауқарсыз болғанын, керісінше, Еуропаның бірқатар елдерін рецессияға итермелегенін мәлімдеген еді. «Еуропадағы жетекші экономикаларда, Германия мен Францияда жағдай рецессия шегінде тұр», — деген болатын ол.
Ал өткен жылдың мамыр айында Владимир Путин Ресейге зиян келтіру үшін өз мемлекеттеріне залал келтіруге дайын Батыс елдері билік өкілдерін қатаң сынға алған болатын.