Munarmedia.kz 11.07.2025жыл /Астана/-Иран Жоғарғы көшбасшысының кеңесшісі Әли Акбар Велаяти Тегеран өз шекарасы бойында Әзербайжанды Нахичевань эксклавымен жалғайтын дәліздің ашылуына жол бермейтінін мәлімдеді. Ол мұндай жол “Дональд Трамптың жалдамалыларының зиратына айналады” деп ескертті, деп хабарлайды Tasnim агенттігі.
Велаятидің сөзінше, “Трамп бағыты” деп аталып отырған бұл транзиттік жоба Иранды оқшаулау қаупін тудырады және Оңтүстік Кавказдағы қауіпсіздікті әлсіретеді. Оның айтуынша, Әзербайжан мен Нахичевань арасындағы байланыс үшін арнайы дәліз қажет емес – бұл мақсатқа Иран аумағын да пайдалануға болады.
Ол Армения премьер-министрі Никол Пашинянның Иранға жасаған сапарларында дәліздің Ереван үшін де тиімсіз болуы мүмкін екенін мойындағанын еске салды, себебі бұл Арменияны Иранмен шекарадан айыруы ықтимал.
Велаяти сондай-ақ Ресейдің де стратегиялық тұрғыдан бұл жобаға қарсы екенін айтты, өйткені дәліздің ашылуы аймаққа НАТО елдерінің кіруіне жол ашуы мүмкін. Ол Кавказдың әлемдегі ең тұрақсыз өңірлердің бірі екенін атап өтіп, Иран әрдайым мұндай дәлізге қарсы болғанын, себебі ол өңірдің геосаяси тепе-теңдігін бұзып, шекаралардың қайта қаралуына және Арменияның бөлшектенуіне алып келуі ықтимал екенін жеткізді. Кеңесшінің айтуынша, армян халқы да бұл жоспарға түбегейлі қарсы.
Армения мен Әзербайжан арасындағы бейбітшілік декларациясына Иран Сыртқы істер министрлігі де пікір білдірді. Ведомство құжатты құптағанымен, “ортақ шекара маңындағы кез келген шетелдік араласудың жағымсыз салдарынан” алаңдаушылық танытты.
Министрлік өкілдері өңірдегі көлік желілерін дамыту тек “өзара тиімділік, ұлттық егемендік пен аумақтық тұтастықты құрметтеу және шетелдік араласусыз” жағдайда ғана пайда әкелетінін атап өтті.
Айта кетейік, алдыңғы күні АҚШ президенті Дональд Трамптың қатысуымен Армения премьер-министрі Никол Пашинян мен Әзербайжан президенті Ильхам Әлиев Ақ үйде соғыс қимылдарын тоқтату туралы декларацияға қол қойды.
Тарихи келісімнің басты тармақтарының бірі – Әзербайжанның негізгі аумағы мен Нахичевань эксклавын байланыстыратын көлік дәлізін ашу. Жоспар бойынша, бұл дәліз Армения аумағының Иран шекарасына іргелес бөлігінен өтіп, адамдар мен жүктердің кедергісіз қозғалысын қамтамасыз етуге тиіс.