Munarmedia.kz 18.02.2026 /Астана/ Өзбекстанда 16 жылға сотталған қарақалпақ журналисі әрі белсендісі Даулетмурат Тәжимуратов тағы 5 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін. Бұл туралы құқық қорғаушы Ақылбек Мұратбай мәлімдеді.
Тәжимуратовқа қатысты Өзбекстан Қылмыстық кодексінің 220-бабы («Түзеу мекемесінің жұмысына кедергі келтіретін әрекеттер») бойынша жаңа қылмыстық іс қозғалған.
Жақында оның адвокаты Сергей Майоров пен әпкесі Мария Тәжимуратова Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёев пен оның қызы Саида Мирзиёеваға бейнеүндеу жасап, Тәжимуратовқа қатысты азаптауды тоқтатуды сұраған.
Өтініш иелерінің айтуынша, белсенді қамауда отырған 3,5 жыл ішінде тұрақты түрде психологиялық қысым мен физикалық зорлық-зомбылыққа ұшыраған. Сонымен қатар оны қорғаныс құралдарынсыз әк пен көмір өндірісінде жұмыс істеуге мәжбүрлегені айтылды.
Куәгерлердің сөзінше, өткен аптада Навои облысындағы КИН-11 колониясында ол тағы да соққыға жығылған. Денесінде көгерген іздер, сырылған жерлер және бас терісінде жарақаттар байқалған. Туыстары оны қатаң камералық режимге ауыстыру және жақындарымен кездесу санын қысқарту жоспарланып отырғанын хабарлады.
Журналистің туыстары мен заңгерлері мәселе бойынша Біріккен Ұлттар Ұйымы-на жүгінген. БҰҰ-ның құқық қорғаушылардың жағдайы жөніндегі арнайы баяндамашысы Мэри Лоулор қарақалпақ белсендісінің жағдайына алаңдаушылық білдірді.
Халықаралық құқық қорғау ұйымдары соңғы жылдары Орталық Азия елдеріндегі азаматтық белсенділерге қатысты қылмыстық істерге ерекше назар аударып келеді.
2023 жылдың қаңтарында «Эл хызметинде» («Халық қызметінде») газетінің бас редакторы Даулетмурат Тәжимуратов Өзбекстан Қылмыстық кодексінің бес бабы бойынша, соның ішінде билікті басып алуға қастандық жасады және жаппай тәртіпсіздіктер ұйымдастырды деген айыптармен 16 жылға сотталған.
Ол Қарақалпақстанның ерекше мәртебесін жоятын Конституциялық түзетулерге алғашқылардың бірі болып қарсы шыққан еді. Осы өзгерістерге байланысты Өзбекстанның ең ірі өңірлерінің бірі — Қарақалпақстанда жаппай толқулар болған. Сол оқиғалардан кейін шамамен 60 адам түрлі мерзімге сотталған.
Сарапшылар жаңа қылмыстық істің қозғалуын құқық қорғау органдарының ішкі тәртіп талаптарымен байланыстыруы мүмкін екенін айтады. Дегенмен құқық қорғаушылар бұл жағдайды сөз бостандығы мен азаматтық белсенділікке қысымның жалғасы ретінде бағалап отыр.
Қазіргі уақытта тергеу жалғасуда. Тәжимуратовтың құқықтық мәртебесіне қатысты нақты шешім алдағы уақытта белгілі болады.