Munarmedia.kz 27.03.2026 /Astana/ —Munarmedia.kz 27.03.2026 /Astana/ — АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы соғысы аясында мұнай бағасының өсуі Ресей бюджетінің кірісін күрт арттырды. АҚШ ресейлік мұнайдың 100 млн барреліне қатысты шектеулерді алып тастады.
The Financial Times (FT) газетінің 12 наурыз, бейсенбі күні салалық сарапшылар есептеріне сілтеме жасап хабарлауынша, жаһандық мұнай бағасының күрт өсуі Ресей бюджетіне күн сайын шамамен 150 млн доллар қосымша табыс әкелуде. Сарапшылардың бағалауынша, наурыз айының соңына қарай Ресей жалпы алғанда 3,3–4,9 млрд доллар көлемінде қосымша кіріс табуы мүмкін. Бұл ретте ресейлік мұнайдың орташа бағасы барреліне 70–80 доллар деңгейінде болады деген болжам жасалған. Салыстыру үшін, ақпанда бұл көрсеткіш шамамен 45 доллар болған.
Kpler компаниясының жетекші талдаушысы Сумит Ритолий Ресейді Таяу Шығыстағы жаңа соғыстың «негізгі жеңімпазы» деп атады. Ал Ресей президентінің арнайы өкілі Кирилл Дмитриев X әлеуметтік желісінде FT жарияланымына пікір білдіріп, қазіргі жағдайды «тарихтағы ең ірі энергетикалық дағдарыстың бастамасы ғана» деп бағалады.
Ресейге қатысты шектеулердің әлсіреуі
FT мақаласы жарияланғаннан кейін АҚШ билігі Ресейге қарсы енгізілген санкцияларды уақытша жұмсартатынын мәлімдеді. Атап айтқанда, 12 наурызға дейін танкерлерге тиелген мұнай мен мұнай өнімдерін жеткізуге рұқсат берілді. Kpler деректеріне сәйкес, 6 наурыздағы жағдай бойынша танкерлерде шамамен 130 млн баррель ресейлік мұнай болған, оның едәуір бөлігі санкцияларға байланысты жолда кідірген.
Кирилл Дмитриевтің нақтылауынша, АҚШ тарапынан шектеулердің алынуы транзитте тұрған шамамен 100 млн баррель ресейлік мұнайға қатысты.
Әлемдік мұнай бағасы жоғары деңгейде қалып отыр
АҚШ-тың ресейлік мұнайды сатып алуға рұқсат беруіне қарамастан, энергетикалық нарықтағы жағдай әлі де шиеленісті күйде. 14 наурыз, жұма күні Солтүстік теңіздегі Brent маркалы мұнай бағасы аздап төмендегенімен, барреліне шамамен 100 доллар деңгейінде сақталуда. Ал америкалық WTI маркасы 0,8 пайызға арзандап, барреліне 94,93 долларды құрады. Бір апта ішінде Brent пен WTI бағасы тиісінше 9 және 7 пайызға өсті. Иранға қарсы соғыс басталғалы жеткізілімдердің ұзақ мерзімді үзілу қаупі мұнай бағасының 40 пайыздан астам өсуіне әсер етті.
Мұнай нарығындағы тұрақсыздықты азайту мақсатында АҚШ Энергетика министрлігі 11 наурызда стратегиялық қордан 172 млн баррель мұнай босататынын жариялады. Бұл Халықаралық энергетикалық агенттікке мүше 32 елдің нарыққа жалпы көлемі 400 млн баррель мұнай шығару жөніндегі келісімі аясында жүзеге асырылуда.
Алайда сарапшылар бұл шаралардың тиімділігіне күмән келтіреді. LSEG талдаушысы Эмрил Джамилдің айтуынша, бұл — қысқа мерзімді шешімдер және ұсыныс мәселесін толық шешпейді. Ал Haitong Futures сарапшысы Ян Ан Ормуз бұғазындағы кеме қатынасының қалыпқа келуін анағұрлым маңызды фактор деп санайды.
Айта кетейік, Ормуз бұғазы арқылы әлемдік мұнай жеткізілімінің шамамен бестен бірі өтеді. Соғыс аясында осы бұғаздағы кеме қатынасының іс жүзінде тоқтауы мұнай бағасының күрт өсуінің негізгі себептерінің бірі болды.