Munarmedia.kz 22.02.2026 / Астана Ресей үкіметі Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭО) аясындағы серіктестері — Қазақстан және Беларусьпен арадағы шекарада тұрақты кедендік бақылау орнату туралы шешім қабылдады. Бұл туралы Ресей вице-премьері Алексей Оверчук Ресей бизнесі апталығы аясында өткен форумда мәлімдеді.
Мәскеудің түсіндіруінше, Қазақстан және Беларусьпен ашық кедендік шекараның болуы салдарынан Ресей нарығына ішкі өндірушілерге «жосықсыз бәсеке» тудыратын тауарлар түсуде. Сондықтан бақылауды күшейту — ішкі нарықты қорғау шарасы ретінде қарастырылып отыр.
Оверчуктың айтуынша, бұл қадам уақытша науқан емес, тұрақты сипатқа ие болады. «Кейбіреулер шекараның қазақстандық жағында бақылау әлсірейді деп күткен болуы мүмкін. Ондай болмайды. Бұл — біздің нақты ұстанымымыз», — деді ол.
Қабылданған шаралардың бірі — жеткізілімді күту туралы растау жүйесін (СПОТ) іске қосу. Бұл жүйе импорттаушыларды ЕАЭО-ға мүше мемлекетпен жасалған мәмілені құжат жүзінде растауға міндеттейді.
Сонымен қатар, 2025 жылдың қыркүйегінде Ресейдің Федералдық кеден қызметіне Ресей–Қазақстан және Ресей–Беларусь шекараларындағы мобильді топтардың жұмысын күшейту тапсырылған. Бұған қоса, Ресей ЕАЭО елдері аумағында тиісті сараптамасыз рәсімделетін «сұр» сертификаттармен күресті бастаған.
11 ақпаннан бастап ЕАЭО кеңістігінде электронды навигациялық пломбалар қолдану енгізілді. Билік өкілдерінің пікірінше, бұл құрал Ресей ішкі нарығына талапқа сай келмейтін тауарлардың өтуіне тосқауыл қоюға мүмкіндік береді.
Ресей тарапының мәліметінше, 2025 жылы мобильді топтар Ресей заңнамасын бұза отырып импорттық өнім тасымалдаған 9 мыңнан астам жүк көлігін анықтаған. Заңбұзушылықпен әкелінген тауарлардың жалпы көлемі 137 мың тоннаны құраған.
Сарапшылар жаңа кедендік тәртіптің әрі қауіп, әрі мүмкіндік тудыруы мүмкін екенін айтады. Бір жағынан, адал жұмыс істейтін бизнес үшін рәсімдер күрделене түсуі ықтимал. Екінші жағынан, ұзақ мерзімде бұл шаралар нарықтағы ашықтықты арттырып, жемқорлық тәуекелдерін азайтуға ықпал етуі мүмкін.
Алайда қысқа мерзімді кезеңде шекара маңында жұмыс істейтін кәсіпкерлер мен логистикалық компанияларға жаңа талаптарға бейімделуге тура келеді. Бұл, өз кезегінде, ЕАЭО аясындағы экономикалық өзара іс-қимылдың сипатына да әсер етуі ықтимал.