Munarmedia.kz 20.07.2026. АСТАНА. Ормуз бұғазындағы геосаяси ахуалдың шиеленісуі салдарынан әлемдік нарықта аммиак селитрасының бағасы күрт өсіп, бұл жағдай Қазақстанның ауыл шаруашылығы саласына да әсер ете бастады. Сарапшылардың айтуынша, минералды тыңайтқыштардың қымбаттауы фермерлердің өндірістік шығындарын арттырып отыр.
Салалық сарапшылардың мәліметінше, әлемдік нарықта аммиак селитрасының бір тоннасының құны 280–300 АҚШ долларынан 440–550 долларға дейін көтерілген. Бұл тыңайтқыштарды көп көлемде пайдаланатын ауыл шаруашылығы өндірушілері үшін елеулі қаржылық жүктеме саналады.
Қазақстанда минералды тыңайтқыштарға жыл сайынғы сұраныс шамамен 2,3 млн тоннаны құрайды. Елдегі «ҚазАзот» және «Қазфосфат» кәсіпорындары ішкі қажеттіліктің тек бір бөлігін ғана қамтамасыз етеді. Соның салдарынан импорт көлемі ұлғайып келеді. Мәселен, 2025 жылы елге шамамен 700 мың тонна тыңайтқыш импортталса, 2023 жылы бұл көрсеткіш 552 мың тоннаны құраған.
Мамандардың пікірінше, Қазақстанның сыртқы жеткізілімдерге тәуелділігінің артуы әлемдік баға конъюнктурасы мен геосаяси өзгерістердің ішкі нарыққа ықпалын күшейтеді. Сонымен қатар, күкірт пен табиғи газ бағасының жоғары болуы отандық тыңайтқыш өндірісін кеңейтуге кедергі келтіріп отыр.
Осы ретте сарапшылар органикалық ауыл шаруашылығын дамыту мәселесіне де назар аударуда. Халықаралық тәжірибеге сәйкес, бүгінде әлемнің 180 елінде жалпы аумағы 99 миллион гектарға жуық жерде органикалық егіншілік жүргізіледі. Бұл бағыт экологиялық тиімділігімен қатар, қарқынды дамып келе жатқан нарық ретінде бағаланады.
Мамандар Қазақстанда да органикалық ауыл шаруашылығын дамытуға қолайлы табиғи әлеует бар екенін атап өтеді. Кең алқаптар «жасыл» фермерлікті дамытуға мүмкіндік береді және көміртегі жобалары арқылы қосымша табыс табуға жол ашуы мүмкін.
Алайда сарапшылардың айтуынша, органикалық өнімдерге деген ішкі сұраныс әзірге ірі қалалар тұрғындарының белгілі бір бөлігімен ғана шектеліп отыр. Сонымен қатар, өнімнің жоғары құны, сертификаттау рәсімдерінің күрделілігі және мемлекеттік қолдау тетіктерінің жеткіліксіздігі саланың дамуын тежейтін негізгі факторлардың бірі саналады.
Сарапшылар жаппай ауыл шаруашылығы өндірісінде минералды тыңайтқыштардан толықтай бас тарту қазіргі жағдайда мүмкін емес екенін айтқанымен, органикалық егіншілікті дамыту ұзақ мерзімді перспективада елдің агроөнеркәсіп кешенінің маңызды бағыттарының бірі бола алатынын алға тартады.
#MunarMedia #Астана #Қазақстан #АуылШаруашылығы #Тыңайтқыш #ОрганикалықЕгіншілік #Агроөнеркәсіп #Экономика