АСТАНА. 28 тамыз. Munarmedia.kz – Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Құрылтайдың алғашқы шақырылымы алдында заңнаманы жаңарту, заң шығару сапасын арттыру, жасанды интеллект пен цифрлық технологияларды пайдалану, әлеуметтік қорғауды күшейту және қоғамның жаңа этикасын қалыптастыруды негізгі міндеттердің бірі ретінде белгіледі.
Бұл туралы Мемлекет басшысы Құрылтайдың алғашқы отырысында айтты.
Заңнаманы жаңа Конституцияға сәйкестендіру қажет
Президенттің айтуынша, жаңа Конституцияда бекітілген нормаларды ескере отырып, елдің заңнамалық базасын жаңарту қажет.
«Жаңа конституциялық жүйеге көшу кезеңінде бұрынғы Парламент биліктің негізгі институттарының жұмысын қамтамасыз еткен бірқатар маңызды заң қабылдады. Енді Құрылтайдың алдында әртүрлі салалардағы нормативтік-құқықтық базаны мұқият зерделеп, оны Конституция қағидаттарына сәйкестендіру міндеті тұр», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Мемлекет басшысы Құрылтай заң шығару қызметінің тұрақтылығы мен сапасын қамтамасыз етуі керектігін атап өтті.
Оның айтуынша, заңдар әділ, халыққа түсінікті әрі заманауи талаптарға сай болуы тиіс.
«Заң шығару – аса жауапты жұмыс. Заңдар әділ, халыққа түсінікті және прогрессивті болуы керек. Азаматтардың тағдыры мен өміріне әсер ететіндіктен, әрбір норма мен әрбір тармақ мұқият қаралып, жан-жақты талқылануға тиіс», – деді Президент.
Заң жобаларын әзірлеуде жасанды интеллект қолданылмақ
Қасым-Жомарт Тоқаев заң шығару сапасын арттыру және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайту үшін жасанды интеллект мүмкіндіктерін кеңінен пайдалануды ұсынды.
Сонымен бірге ол цифрлық технологиялар кәсіби құқықтық сараптаманы алмастыра алмайтынын атап өтті.
«Дегенмен цифрлық шешімдерді дұрыс қолдану арқылы талдау жұмысының өнімділігін еселеп арттыруға болады. Депутаттар осы мүмкіндіктерді ұтымды пайдалануы қажет», – деді Мемлекет басшысы.
Президенттің айтуынша, оның бастамасымен қазір E-Parliament ақпараттық жүйесі әзірленіп жатыр.
Платформа құқықтық саладағы тәуекелдерді алдын ала реттеуге және цифрлық қызметтерді бірыңғай экожүйеге біріктіруге мүмкіндік береді.
Мемлекет басшысы тиісті органдарға депутаттармен бірлесіп E-Parliament платформасын Құрылтай қызметіне қысқа мерзімде енгізуді тапсырды.
Стратегиялық маңызы бар заң жобалары міндетті түрде сарапшылар қауымдастығының қатысуымен жан-жақты сараптамадан өтуі тиіс.
«Бұл мәселеде бюрократиялық кідірістер мен салғырттыққа жол беруге болмайды. Құрылтай қоғам өмірінің негізгі мәселелері бойынша шешімдер әзірлейтін жалпыұлттық диалог алаңына айналуы керек», – деді Президент.
Құрылтай бірқатар маңызды заң жобасын қабылдайды
Мемлекет басшысы Құрылтайдың алғашқы сессиясы барысында маңызды заң жобаларының тұтас пакетін қабылдау қажеттігін айтты.
2026 жылы Президент орта білім беру жүйесіне жасанды интеллектіні енгізу, цифрлық активтер индустриясын дамыту және Digital Qazaqstan стратегиясына қатысты бірқатар жарлыққа қол қойған.
Осы бағыттарға сәйкес Үкімет тиісті нормативтік-құқықтық актілерді әзірлеп, Құрылтай қарауына енгізеді.
Сонымен қатар Қазақстанға жоғары білікті мамандарды, озық технологиялар мен шетелдік капиталды тартуға бағытталған жүйелі шаралар жалғасады.
Осы ретте енгізілген «Алтын виза» тетігі аталған үдерістерге жаңа серпін беруге тиіс.
Президент миграциялық саясатты да жетілдіру қажеттігін атап өтіп, Үкіметке тиісті заң жобасын Құрылтай қарауына енгізуді тапсырды.
Бұдан бөлек, Үкімет 2026 жылы «Кітапхана және кітап шығару ісі туралы» жаңа заң жобасын әзірлеп, Құрылтайға ұсынуы керек.
Президент бұл құжаттың ұлттың зияткерлік әлеуетін арттыру үшін айрықша маңызға ие екенін айтты.
«Шәмші Қалдаяқов» медалі мен жаңа құрметті атақ заңнамамен бекітіледі
Қасым-Жомарт Тоқаев мемлекеттік марапаттар тізіміне «Шәмші Қалдаяқов» медалін және «Қазақстанның еңбек сіңірген суретшісі» құрметті атағын енгізу туралы шешім қабылдағанын айтты.
Бұл марапаттар ұлттық мәдениетті, соның ішінде музыка мен бейнелеу өнерін дамытуға елеулі үлес қосқан азаматтарға беріледі.
Енді аталған бастаманы іске асыру үшін қажетті заңнамалық база әзірленуі тиіс.
Ерекше қажеттілігі бар балаларды қолдау туралы заң маңызды
Президент бұрынғы қос палаталы Парламент қарауға үлгермеген бірқатар заң жобасын да Құрылтай қабылдауы қажет екенін айтты.
Солардың ішінде ерекше қажеттіліктері бар балаларды кешенді қолдауға арналған заң жобасына ерекше назар аударылмақ.
«Бізге мұндай балаларға атаулы қолдау көрсетудің тиімді жүйесін құру маңызды. Олардың толыққанды білім алуына жағдай жасау керек. Сонымен қатар медициналық және әлеуметтік қызметтердің сапасын арттыру қажет», – деді Мемлекет басшысы.
Президент мұндай балаларға арналған орталықтарды барлық облыс орталықтары мен ірі аудандарда ашу қажеттігін атап өтті.
Ол бұл іске демеушілер де үлес қосады деп үміт білдірді.
«Мемлекет шын мәнінде қамқорлыққа мұқтаж азаматтардың барлығына қолдау көрсетуі керек. Бұл – менің принципті ұстанымым», – деді Президент.
16 жасқа дейінгі балалардың әлеуметтік желіге тіркелуіне шектеу қойылуы мүмкін
Қасым-Жомарт Тоқаев Үкіметтің 16 жасқа толмаған балалардың әлеуметтік желілерде аккаунт тіркеуіне заңнамалық деңгейде тыйым салу жөніндегі бастамасын қолдайтынын айтты.
«Бұл бастаманы қолдаймын. Бұл мәселе басым тәртіппен қаралуы керек», – деді Мемлекет басшысы.
Сонымен бірге Президент заң қабылданғанға дейін оны іске асырудың барлық тетіктерін алдын ала пысықтау қажеттігін ескертті.
Оның айтуынша, нормативтік актілер тек қағаз жүзінде қалмауы тиіс.
Бұдан бөлек, энергетика саласының технологиялық тұрақтылығын қамтамасыз етуге және баламалы энергия көздерін дамытуға бағытталған заң жобаларын жеделдету қажет.
Президент онлайн-платформалар мен бұқаралық ақпарат құралдарының қызметін реттейтін заңдарға да ерекше назар аударуды тапсырды.
Құрылтай жаңа қоғамдық этиканы қалыптастыруға үлес қосуы керек
Мемлекет басшысы заңнаманы заман талабына сай жаңғыртумен қатар, қоғамда жаңа құндылықтар мен қоғамдық этиканы қалыптастыру маңызды екенін айтты.
Оның пікірінше, жаңа этиканың қалыптасуы азаматтардың мінез-құлқы мен мәдениетіне, қоғамның ой-санасына ықпал ететін адамдардың және мемлекеттік қызметшілердің жауапкершілігіне тікелей байланысты.
«Қоғамдық орындарда әдепсіз және орынсыз мінез-құлыққа жол беруге болмайды. Депутаттар заң қабылдаумен қатар, жаңа қоғамдық этиканы ілгерілетуге де өз үлесін қосуы керек», – деді Президент.
Құрылтай құрамында жастар мен әйелдердің үлесі артты
Қасым-Жомарт Тоқаев елдегі реформалардың нәтижесін қоғам, ең алдымен, депутаттардың жұмысына қарап бағалайтынын айтты.
Оның сөзінше, бұрынғы Парламентпен салыстырғанда Құрылтай құрамындағы әйелдер мен жастардың үлесі едәуір артқан.
«Ауқымды өзгерістер мемлекеттік басқару жүйесіне жаңа буынның – жігерлі, патриот әрі еңбекқор жастардың келуіне жол ашты», – деді Мемлекет басшысы.
Президент институционалдық өзгерістердің түпкі мақсаты – биліктің барлық тармағында кадрларды жаңарту және саясатқа жаңаша ойлайтын, жасампаз азаматтарды тарту екенін атап өтті.
Оның пікірінше, қазіргі дәуірде шаблонды шешімдер, ескірген көзқарастар мен қарабайыр популизм қажет емес.
«Бүгінде батыл, белсенді әрі білікті басшылар сұранысқа ие. Олар жауапкершіліктен қашпай, нақты өзгерістерге қол жеткізе білуі керек», – деді Тоқаев.
«Ел мүддесі бірінші орында тұруы тиіс»
Президент Құрылтайдың алғашқы шақырылымы ел дамуындағы жаңа кезеңнің басталуын білдіретінін айтты.
Мемлекет басшысы депутаттарға халықтың үлкен үміт артып отырғанын еске салды.
«Сіздердің барлық шешімдеріңіз елдің тағдыры мен мемлекеттің болашағына тікелей әсер етеді. Сондықтан әрбір қадам мұқият өлшеніп, жан-жақты ойластырылуы керек. Бірінші орында жеке мүдде емес, елдің мүддесі тұруға тиіс», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Президент Құрылтай мемлекет пен халық арасындағы байланысты нығайтып, ұлтты ортақ мақсаттар төңірегінде біріктіретін буын болуы керек екенін айтты.
Мемлекет басшысы сөз соңында жазушы әрі ойшыл, қазақстандық парламентаризмнің дамуына елеулі үлес қосқан Әбіш Кекілбаевтың «Ең үлкен игілік – бірлік» деген сөзін мысалға келтірді.
«Шын мәнінде, татулық пен ауызбіршілік мемлекеттіліктің іргетасын нығайтып, прогресс жолымен нық қадам басуға мүмкіндік береді. Бірлік бар жерде ғана әл-ауқат пен өркендеу болады. Бірлігіміз бен ынтымағымызды сақтай алсақ, әлі талай биікті бағындырып, алдымызға қойған мақсаттардың бәріне жетеміз. Мен бұған кәміл сенемін», – деді Президент.
Фото: Ақорда баспасөз қызметі
#Munarmedia #ASTANA #Астана #Қазақстан #ҚасымЖомартТоқаев #Құрылтай #Құрылтай2026 #Парламент #Заңнама #Конституция #Реформа #ЖасандыИнтеллект #EParliament #DigitalQazaqstan #Жастар #ӘлеуметтікҚорғау #ҰлттықБірлік #Қазақстан