Munarmedia.kz 08.08.2026. ASTANA АҚШ президенті Дональд Трамп ел аумағында туған балаларға азаматтық беру тәртібін шектеуге және «туу туризміне» қарсы күресуге бағытталған екі атқарушы жарлыққа қол қойды. Бұл туралы Ақ үй хабарлады. (The White House)
Бірінші жарлық АҚШ-қа баласының америкалық азаматтық алуын көздеп арнайы келетін шетелдік азаматтарға қатысты тәртіпті шектеуге бағытталған. Құжатта суррогат ана қызметін пайдалану арқылы АҚШ азаматтығын алуға ұқсас схемалар да қарастырылған.
Екінші жарлық АҚШ-та туғанына қарамастан автоматты түрде азаматтық алу құқығы қолданылмайтын адамдар санаттарын нақтылайды. Ақ үйдің мәліметінше, құжат тарихи тұрғыда азаматтық алу құқығына қатысты танылған ерекшеліктерді ескереді. (The White House)
Сонымен қатар Трамп Мемлекеттік департамент пен АҚШ-тың Ұлттық қауіпсіздік министрлігіне «туу туризмі» схемаларын анықтап, олардың жолын кесу жөнінде өкілеттік берді.
Ақ үй мұндай схемалар АҚШ-тың көші-қон заңнамасын айналып өтуге мүмкіндік беріп, әлем бойынша делдалдар үшін табыс көзіне айналғанын мәлімдеді.
Трамптың әкімшілігі АҚШ азаматтығын беру тәртібін қайта қарауды президенттің ұлттық көші-қон саясатының маңызды бағыттарының бірі ретінде қарастырып отыр.
Жоғарғы соттың шешімі
Бұл Трамп әкімшілігінің АҚШ-та туған балалардың азаматтығына қатысты тәртіпті өзгертуге жасаған алғашқы әрекеті емес.
2025 жылғы 20 қаңтарда Трамп қызметіне кіріскен күні ел аумағында заңсыз немесе уақытша жүрген ата-аналардан туған балаларға азаматтық беруді шектеуге бағытталған жарлыққа қол қойған болатын.
Алайда 2026 жылғы 30 маусымда АҚШ Жоғарғы соты Trump v. Barbara ісі бойынша мұндай ата-аналардан АҚШ аумағында туған балалар Конституцияның 14-түзетуіндегі азаматтық туралы ережеге сәйкес ел азаматтығын туған сәтінен бастап алатынын мәлімдеді. Сот бұл санаттағы балалар АҚШ юрисдикциясына жатады деген қорытындыға келген. (Верховный суд США)
Сот шешімінде АҚШ Конгресі қолданыстағы федералдық заңға тиісті өзгерістер енгізбейінше, президенттің атқарушы жарлығы арқылы бұл тәртіпті өзгерту мүмкін емес екені де көрсетілген. (Верховный суд США)
Осыған қарамастан, Трамп әкімшілігі азаматтық алу тәртібін шектеу бағытындағы саясатын жалғастырып отыр. Ақ үйдің 6 тамыздағы жаңа құжаттарында атқарушы биліктің бұл мәселедегі ұстанымы нақты көрсетілген. (The White House)
Жаңа жарлықтар да сотта дау тудыруы мүмкін. Бұл жағдайда олардың АҚШ Конституциясының 14-түзетуіне және қолданыстағы федералдық заңдарға сәйкестігі қайтадан құқықтық талқыға түсуі ықтимал.
#Munarmedia #ASTANA #АҚШ #ДональдТрамп #АҚШАзаматтығы #ТууТуризмі #КөшіҚон #Иммиграция #АҚШКонституциясы #ЖоғарғыСот #ХалықаралықСаясат