📌 2024 жылы Қазақстан мен Қытай арасындағы кедендік статистикадағы айырмашылық 14 миллиард теңгеге жетті. Бұл мәселе 15 жылдан бері талқыланып, «шешіліп» келе жатқанына қарамастан, айырмашылық тек өсіп жатыр.
🔎 Қысқаша хронология:
🔹 2011–2012 жж. – Алғашқы ресми түсіндірмелер беріле бастады.
🔹 2013–2015 жж. – Айырмашылық ұлғая түсті.
🔹 2018–2021 жж. – Қаржы айырмашылығы артқанымен, шенеуніктер позитивті тенденция туралы айта бастады.
🔹 2022 ж. – Тоқаев шекарадағы ретсіздікті жоюды талап етті.
🔹 2023 ж. – Статистикада оң өзгеріс жоқ.
🔹 2024 ж. – Қаржы министрлігі мәселені толық шешу мүмкін еместігін мәлімдеді.
🔹 2025 ж. – Тарихтағы рекордтық айырмашылық: 14 миллиард доллар.
Мәселенің басты себептері:
◾ Әдістемелік ерекшеліктер – Қазақстан мен Қытайдың есептеу жүйелері әртүрлі.
◾ Транзиттік жүк тасымалы – Кейбір тауарлар басқа елдер арқылы өтеді, бұл статистикада шатасуға әкеледі.
◾ Баға манипуляциясы – Қытайлық экспорттаушылар тауарлардың бағасын қолдан көтереді.
◾ Көлеңкелі схемалар – Ресми есепке алынбаған тауарлар мен парақорлық.
Басшылық талабы, тергеулер мен жаңа бақылау жүйелері көмектесе ала ма? Осы тақырыптағы толық аналитиканы «Орда» Telegram-арнасынан оқи аласыздар.
📸 Фото: Ольга Ибраева («Орда»)