Munarmedia.kz 28.01.2026 /Астана/ Айова штатында өткен кездесуде ол әдеттегідей қатаң мәлімдемелер мен келіссөзге ишараны қатар қолданды. Бір жағынан, Иран жағалауларына әскери кемелер жақындап келе жатқанын айтты, екінші жағынан, дәл осы күш көрсету Тегеранды диалогқа итермелейді деген үмітін білдірді. Мұндай тәсіл Трампқа тән — бір қолымен қысым жасап, екінші қолымен мәмілеге шақыру.
Сөз барысында ол өткен жаздағы оқиғаларды да еске алды. Трамптың айтуынша, былтыр маусым айында АҚШ Иранның Фордо, Натанз және Исфахан қалаларындағы ядролық нысандарына соққы жасап, елдің ядролық әлеуетін толықтай жойған. Оның пайымдауынша, егер бұл әрекет жасалмағанда, Иран бар-жоғы бір айдың ішінде дайын ядролық қаруға ие болар еді. Бұл мәлімдемелер сарапшылар арасында әлі де қызу талқы тудырып отырғанымен, Трамп өз сөзін еш күмәнсіз жеткізді.
Енді жаңа әскери армада Парсы шығанағына бет алып отыр. Пафосты атаудың артында нақты кемелер, ұшақтар мен әскери күш тұр. Трамп мұны қысым жасау құралы ретінде бағалайды. Оның сөзінше, Иран Вашингтонмен келіссөз жүргізуге мүдделі және Тегеран тарапынан белгілі бір «сигналдар» да байқалған. Алайда бұл келіссөздердің нақты форматы, мазмұны мен шарттары әзірге ашық айтылмай отыр.
Саяси тұрғыда бұл — таныс сценарий. Күш көрсету арқылы қарсы тарапты алғашқы қадам жасауға мәжбүрлеу. Дегенмен, Таяу Шығыста мұндай әрекеттер әрдайым бірдей нәтиже бере бермейді. Бұл өңірде қатаң риторика үйреншікті құбылысқа айналған, ал нақты келісімдер көбіне көпшілік көзінен тыс, тыныш жағдайда жасалады. Осы тұрғыдан алғанда, «әсем армада» ашық мәлімдемеден гөрі, жасырын дипломатиялық процестерге арналған фон болуы да мүмкін.
Қазіргі жағдай бір мезетте әрі қауіптің, әрі мәміленің белгісіндей. Бір жағынан — әскери дайындық пен өткен соққыларды еске салу, екінші жағынан — келісімге келуге дайындықты аңғартатын тұспалдар. Трамп Иранды бір уақытта әрі қысымға алып, әрі келіссөз үстеліне тартуға тырысуда. Бұл тактика нәтиже бере ме, әлде аймақтағы жағдайды одан әрі күрделендіре ме — оны уақыт көрсетеді. Әзірге белгілісі — Парсы шығанағы тағы да геосаяси күш сынасатын алаңға айналып отыр, ал әрбір қозғалыс саяси белгі ретінде қабылдануда.