Munarmedia.kz 22.11.2025 / Астана – Украина төңірегіндегі жағдай халықаралық саясаттың басты тақырыбына қайта айналды. Bloomberg агенттігінің хабарлауынша, АҚШ пен Ресей әзірлеген бейбіт келісім жоспары Еуропа лидерлері мен Киев тарапынан қолдау таппаған. Құжаттың бірқатар шарттары Украина үшін «қабылдауға келмейтін» деп бағаланған.
Басылым дерегінше, Германия, Франция және Ұлыбритания басшылары Украина Президенті Владимир Зеленскиймен сөйлесу барысында қорғаныс құқығы мен егемендікті шектеуге болмайтынын атап өткен. Еуропалық лидерлердің пікірінше, қазіргі майдан шебін келіссөздер жүргізудің бастапқы нүктесі ретінде қарастыруға болады, бірақ оны түпкілікті шешім ретінде қабылдау дұрыс емес.
Сарапшылар Еуропа ұстанымы Киевтің халықаралық қолдауы әлі де сақталып отырғанын көрсетеді деп бағалайды.
Bloomberg мәліметіне сәйкес, АҚШ Киевке құжатқа келісім беруге» жанама түрде қысым жасаған, тіпті Украина бас тартқан жағдайда барлау деректерімен алмасу және әскери көмекті қысқартуы мүмкін екенін ескерткен.
Агенттік жариялаған жоспардың негізгі тармақтары:
-
Қырым, Донецк және Луганск аймақтарын «де-факто Ресейдің бақылауында» деп тану;
-
Украинаның НАТО-ға мүше болу жоспарынан бас тартуы;
-
100 күн ішінде елде сайлау өткізу;
-
Украин қарулы күштерін айтарлықтай қысқарту.
Еуропалық дипломаттардың пікірінше, бұл талаптар Украина үшін факті жүзінде капитуляция шарттары болып көрінеді.
Bloomberg таратқан ақпаратқа сәйкес, ЕО елдері ұсынылған құжаттың халықаралық құқық нормаларына сай болуына күмәнданып, оны «қабылдауға әлі ерте» деп есептейді. Еуропа басшылары қазіргі жағдайда бейбіт шешімге келудің өз нұсқаларын талқылап жатыр.
Олардың пікірінше:
-
келісім Украина суверенитетін шектемеуі тиіс;
-
қауіпсіздік кепілдіктері нақты әрі халықаралық деңгейде міндетті болуы керек;
-
аймақтық шекаралар туралы кез келген шешім тек Киевтің келісімімен қабылдануы шарт.
Украина үкіметі ресми түрде АҚШ–Ресей жоспарының тармақтарын қабылдауға дайын емес екенін білдірген. Киевтің негізгі ұстанымы – елдің халықаралық танылған шекаралары, қауіпсіздік кепілдіктері және Ресейдің шабуылдарын тоқтату.
Украина билігінің пікірінше, келісім тек Украинаның мүдделерін есепке алған жағдайда ғана ұзақ мерзімді және тұрақты болмақ.
Bloomberg мәлімдегендей, халықаралық аренада Украина дағдарысын реттеу бойынша ортақ ұстаным әлі толық қалыптасқан жоқ. АҚШ пен Ресейдің ұсынысы көптеген сұрақ тудырса, Еуропа елдері Киевпен бірге балама жолдарды қарастыруды жалғастыруда.
Бір нәрсе айқын: Украина мәселесі әлемдік дипломатияның ең күрделі тақырыптарының бірі болып қалып отыр, ал кез келген шешім халықаралық тұрақтылыққа тікелей әсер етеді.