Munarmedia.kz.20.09.2026.ASTANA.Непал мен Қытай шекарасында болған жойқын су тасқынына жаһандық жылыну мен бұрынғы жер сілкінісі себеп болуы мүмкін. Апаттың ықтимал факторларын зерттеген халықаралық ғалымдар тобы табиғи құбылыстың бірнеше себеппен байланысты екенін алға тартып отыр.
Бейсенбі күні World Weather Attribution халықаралық зерттеу тобы апатқа қатысты зерттеу нәтижелерін жариялады. Ғылыми қорытынды метеорологиялық және топографиялық деректерге, сондай-ақ спутниктік суреттерге негізделген.
Зерттеушілердің пікірінше, жаһандық жылыну мұздықтардың еруіне және жұқаруына әкелген. Биылғы жазда ауа температурасы әдеттегіден жоғары болып, теңіз деңгейінен едәуір биікте орналасқан аумақтардың өзінде қардың орнына жаңбыр жауған.
Мұндай жағдай тау беткейлерінің тұрақтылығын әлсіретіп, көшкін мен су тасқыны қаупін арттыруы мүмкін.
2015 жылғы жер сілкінісінің де әсері болуы ықтимал
Ғалымдар апаттың тағы бір ықтимал себебі ретінде 2015 жылы Непалда болған магнитудасы 7,8 балдық жер сілкінісін атады.
Зерттеу авторларының пайымдауынша, сол кездегі жерасты дүмпулері мұздық астындағы тау жыныстарының құрылымын әлсіретуі мүмкін. Бұл өз кезегінде таулы аймақтағы тұрақсыздықты күшейтіп, кейінгі апатқа ықпал еткен факторлардың бірі болуы ықтимал.
Зерттеушілер Непалда табиғи апаттарды алдын ала ескерту жүйелері жұмыс істейтінін және климаттық өзгерістерге бейімделу шаралары қарастырылғанын атап өтті. Алайда бұл жолғы су тасқыны ауқымы, жылдамдығы мен күрделілігі жағынан бұрынғы жағдайлардан айтарлықтай ерекшеленген.
Ғалымдар болашақта осындай апаттардың қаупін азайту үшін қазба отын түрлеріне тәуелділікті төмендету қажеттігін де ескертті.
Апат салдары ауыр
Апат салдарынан қаза тапқаны расталған адамдардың саны 1 400-ден асты. Тағы 6 600-ден астам адам хабар-ошарсыз кеткендер қатарында қалып отыр.
Мамандардың пікірінше, таулы аймақтардағы климаттық өзгерістер, мұздықтардың еруі және геологиялық тұрақсыздық табиғи апаттардың қаупін күрделендіре түседі. Сондықтан мұндай өңірлерде ерте ескерту жүйелерін жетілдіру, халықты қорғау шараларын күшейту және климаттық тәуекелдерді ескеру маңызды.
#Munarmedia #Непал #Қытай #СуТасқыны #ЖаһандықЖылыну #КлиматӨзгерісі #ЖерСілкінісі #ТабиғиАпат #ӘлемЖаңалықтары