Орта Азия елдері су тапшылығын сезіне бастады

26

Munarmedia.kz 06.03.2026/Astana/ — Орта Азия елдері, соның ішінде Қырғызстан, Тәжікстан, Түрікменстан, Өзбекстан және Қазақстан, 2026 жылғы вегетациялық кезеңге су тапшылығының критикалық деңгейінде аяқ бастады.

Халықаралық координациялық су шаруашылығы комиссиясының мәліметіне сәйкес, Амударья өзенінің бассейніндегі су көлемі тек 66,8%, бұл өткен жылғы көрсеткіштен айтарлықтай төмен — 101,8%-дан. Туямуюн су қоймасы өткен маусымға қарағанда 600 миллионнан астам текше метр суды жоғалтқан, ал төменгі ағыстағы суармалы жерлерге су келуі екі айға кешігіп, Амударья дельтасына және Арал теңізіне жоспарланған көлемнің тек екі үштен бірі ғана жеткен.

Су тапшылығын жеңілдету мақсатында Қырғызстанның Баткен облысында жасанды мұздықтарды пайдалану жобасының бірінші кезеңі сәтті аяқталды. Баткен және Лейлек аудандарында орналасқан жеті объектінің көмегімен қыс бойы 1,5 миллион текше метрден астам су жиналды. Бұл халықаралық қолдаумен жүзеге асырылған жоба ауыл шаруашылығында суды үнемдеуге және жергілікті тапшылықты азайтуға бағытталған.

Дегенмен, сарапшылар атап өткендей, бұл көлем Амударьяның төменгі ағысына жетпеген судың 0,2%-ынан аз, бұл бүкіл аймақтық мәселенің ауқымын айқын көрсетеді.

Орта Азиядағы су тапшылығы тек ауыл шаруашылығы мен ирригациялық жүйелерге ғана емес, әлеуметтік-экономикалық тұрақтылыққа да қауіп төндіруде. Бұл жағдай халықаралық ынтымақтастықты күшейту, су ресурстарын тиімді басқару және экологиялық инновацияларды енгізу қажеттілігін тағы бір рет дәлелдейді.