Munarmedia.kz. 16.09.2026.ASTANA Қазақстанда жұмысқа орналасуға қатысты еңбек заңнамасына өзгеріс енгізілді. Енді белгілі бір санаттағы азаматтар жұмысқа қабылданбаған жағдайда, жұмыс берушіден бас тарту себебін жазбаша түрде талап ете алады.
Бұл талап жүкті әйелдерге, үш жасқа дейінгі баласы бар адамдарға, кәмелетке толмағандарға және мүгедектігі бар азаматтарға қатысты.
ҚР Еңбек кодексінің 25-бабына сәйкес, жүктілік, үш жасқа дейінгі баланың болуы, кәмелетке толмау немесе мүгедектік еңбек шартын жасасу құқығын шектеуге негіз болмауы тиіс. Аталған санаттағы азаматтардың талабы бойынша жұмыс беруші еңбек шартын жасасудан не себепті бас тартқанын жазбаша хабарлауға міндетті. (Әділет)
Бұл норма 2026 жылғы 3 маусымда қабылданған №295-VIII заңмен Еңбек кодексіне енгізілді. Заңдағы өзгеріс алғашқы ресми жарияланғаннан кейін 60 күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. (Әділет)
Қандай жағдайда жұмыс беруші бас тарта алады?
Бұл талап жұмыс беруші кез келген жағдайда үміткерді жұмысқа алуға міндетті дегенді білдірмейді.
Мысалы, үміткердің білімі, кәсіби біліктілігі немесе тәжірибесі ұсынылған жұмыс талаптарына сәйкес келмесе, жұмысқа қабылдаудан бас тартуға негіз болуы мүмкін.
Сондай-ақ адамның денсаулық жағдайына байланысты белгілі бір жұмысты атқаруына медициналық тұрғыдан тыйым салынған жағдайда еңбек шартын жасасуға жол берілмейді. Мұндай шектеулер Еңбек кодексінің тиісті нормаларында қарастырылған. (Правительство Казахстана)
Ал азаматты оның жүктілігіне, үш жасқа дейінгі баласының болуына, кәмелетке толмағанына немесе мүгедектігіне байланысты жұмысқа қабылдамау еңбек заңнамасындағы тең құқықтар қағидатына қайшы болуы мүмкін.
Мемлекеттік органдардың түсіндіруінше, жұмысқа қабылдау кезінде еңбек саласында кемсітушілік сипаттағы талаптарды қоюға да тыйым салынады. (Әділет)
Үміткер не істей алады?
Егер аталған санатқа жататын азамат жұмысқа қабылданбаған болса, ол жұмыс берушіден бас тартудың нақты себебін жазбаша түрде сұрата алады.
Мұндай құжат жұмысқа қабылдау кезінде қандай себеп көрсетілгенін анықтауға мүмкіндік береді. Егер азамат бас тарту себебін еңбек заңнамасына қайшы деп санаса, өз құқықтарын заңда белгіленген тәртіппен қорғауға құқылы.
Осылайша, жаңа талап жұмысқа орналасу кезінде азаматтардың құқықтарын қорғауға және жұмыс берушінің қабылдаған шешімінің негізділігін түсіндіруіне бағытталған.
#Munarmedia #Қазақстан #Жұмыс #ЖұмысқаОрналасу #ЕңбекКодексі #ЕңбекҚұқығы #ЖұмысБеруші #Құқық #ЖүктіӘйелдер #МүгедектігіБарАзаматтар #Жастар #Жаңалық