Munarmedia.kz 12.10.2026 /Астана/ –Бұл көрсеткіш елдегі электр энергиясын өндіру құрылымында жаңартылатын энергия көздерінің (ЖЭК) біртіндеп болса да орнығып келе жатқанын аңғартады.
2024 жылдың қорытындысы бойынша жаңартылатын энергия көздерінің үлесі жалпы электр энергиясы өндірісінің 6,43 пайызын құраған еді. Ал 2025 жылы іске қосылған жаңа нысандардың есебінен бұл көрсеткіш 7 пайызға дейін өсті.
Қазіргі таңда Қазақстан аумағында жалпы орнатылған қуаты 3,5 гигаваттты құрайтын 162 ЖЭК нысаны жұмыс істеп тұр. Олардың ішінде:
67 жел электр станциясы,
49 күн электр станциясы,
43 су электр станциясы,
3 биогаз электр станциясы бар.
2025 жылы қосымша тоғыз жаңа жаңартылатын энергия нысаны пайдалануға беріліп, олардың жиынтық қуаты 503 мегаваттты құрады.
ЖЭК үлесінің 7 пайызға жетуі – Қазақстанның энергетикалық секторында жүргізіліп жатқан әртараптандыру саясатының нақты нәтижесі. Бұл көрсеткіш әзірге жоғары деп айтуға келмегенімен, көмір мен газға тәуелді энергетикадан біртіндеп бас тарту бағытының дұрыс таңдалғанын көрсетеді.
Қазақстан үшін «жасыл» энергияның дамуы бірнеше стратегиялық міндетті қатар шешеді. Біріншіден, бұл – экологиялық жүктемені азайту. Елдегі электр энергиясының басым бөлігі әлі де көмір станцияларында өндірілетінін ескерсек, ЖЭК үлесінің өсуі ауаға таралатын зиянды қалдықтарды қысқартуға мүмкіндік береді. Екіншіден, энергетикалық қауіпсіздік. Жел мен күн ресурстары импортқа тәуелді емес, бұл ұзақ мерзімде электр энергиясының өзіндік құнын тұрақтандыруға ықпал етеді.
Сонымен бірге, сарапшылар ЖЭК дамуына қатысты бірқатар жүйелік мәселелерді де атап өтеді. Олардың қатарында электр желілерінің тозуы, энергияны жинақтау технологияларының жеткіліксіздігі және жаңартылатын энергияның тұрақсыздығы (күннің батуы, желдің бәсеңдеуі) бар. Бұл факторлар ЖЭК-ті энергетикалық жүйеге тереңірек интеграциялауды қиындатады.
2025 жылы іске қосылған 503 МВт жаңа қуат инвестициялық тартымдылықтың сақталып отырғанын білдіреді. Алайда алдағы жылдары Қазақстанның 2030 және 2060 жылдарға арналған көміртексіздендіру мақсаттарына жету үшін «жасыл» энергияның жылдық өсімі бұдан да жоғары қарқынмен жүруі тиіс. Сарапшылардың пікірінше, бұл үшін тарифтік саясатты жетілдіру, энергия сақтау жүйелерін дамыту және жеке инвесторлар үшін тұрақты әрі болжамды ережелер қалыптастыру қажет.
Қорытындылай келе, жаңартылатын энергия көздерінің 7 пайыздық үлесі – аралық жетістік. Бұл бағыттағы нақты серпіліс алдағы жылдары қабылданатын стратегиялық шешімдер мен инфрақұрылымдық реформаларға тікелей байланысты болмақ.