Munarmedia.kz 18.03.2026 /Astana/ – Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев жаңа Конституцияға және оны іске асыру шаралары туралы жарлыққа қол қойды. Енді Конституция күні 15 наурызда атап өтіледі.
Құжаттағы басты жаңалықтардың бірі – Мәжіліс пен Сенатты біріктіріп, бір палаталы Құрылтай құру. Жаңа парламент пропорционалды жүйе бойынша, квотасыз сайланады. Бұл қатарда бұрынғыдай президенттік немесе Қазақстан халқы Ассамблеясы квоталары болмайды.
Президенттің айтуынша, депутаттар «бірыңғай ережемен» сайлануы тиіс. Бұл формалды түрде сайлаушылар мен парламент арасындағы кедергілерді азайтуға бағытталған.
Дегенмен сарапшылар парламенттегі қазіргі саяси құрылымның ерекшеліктеріне назар аударады. Қазіргі таңда алты партия бар, олардың ешқайсысы үкімет саясатын ашық сынға алмайды. Орындардың басым бөлігі Amanat партиясына тиесілі (бұрынғы Нұр Отан). 2022 жылдан бері президенттің партия мүшесі болуына тыйым салынғанымен, бұл партияның ықпалы сақталып отыр.
Жаңа Конституцияда парламенттің өкілеттігі кеңейтілгені айтылғанымен, негізгі билік тетіктері президент қолында қалады. Атап айтқанда, мемлекет басшысы Құрылтай премьер-министр мен вице-президент кандидатураларын екі рет қабылдамаса, оны тарата алады. Сонымен қатар бірқатар жоғары лауазымды тұлғаларды парламентсіз тікелей тағайындау құқығы беріледі.
Конституция күшіне енгеннен кейін мерзімінен бұрын парламент сайлауы өтеді деп күтілуде. Қазіргі депутаттар корпусы 1 шілдеге дейін жұмысын жалғастырады.
Жаңа Конституция бойынша референдум 15 наурызда өтті. Дауыс беруге қатысу көрсеткіші 75,3 пайызды құраса, оның 86,7 пайызы құжатты қолдаған. Конституция 2026 жылғы 1 шілдеден бастап күшіне енеді.