Munarmedia.kz 23.01.2026 /Астана/- төрт жылдан бері әлем назарын Украинадағы соғыс майданы өзіне аударып келеді. Күн сайынғы хабарларда окоптар, шабуылдар, қару-жарақ пен шығындар талқыланады. Алайда бұл көріністің артында әлдеқайда терең әрі ұзақ мерзімді геосаяси стратегия жатқанын көпшілік аңғара бермейді.
Ресей президенті Владимир Путин үшін Украина тек соғыс алаңы емес. Ол – Батыспен күш теңдігін қайта қарауға арналған құрал. Кремльдің басты мақсаты Киевті бағындыру да, жаңа аумақтарды иемдену де емес. Негізгі түйін – НАТО-ның шығысқа қарай кеңеюін тоқтату.
КСРО ыдырағаннан кейін Солтүстік Атлантикалық альянс бұрын-соңды болмаған қарқынмен ұлғайды. Альянсқа мүше елдер саны 11-ден 30-ға жетті. Польша мен Балтық елдері НАТО құрамына енді. Бұл процесс Ресейдің стратегиялық кеңістігін жыл сайын тарылта түсті.
2021 жылы Ресейдің ұлттық қауіпсіздік стратегиясында Батыс ашық түрде негізгі қауіп ретінде белгіленді. Путин АҚШ пен Еуропаға НАТО-ның әрі қарай кеңеюі, әсіресе бұрынғы Кеңес Одағы аумағында әскери инфрақұрылым орналастыру «қызыл сызық» екенін бірнеше рет ескертті. Бірақ бұл ескертулер еленбеді.
Парадокс – Ресей бір кездері НАТО-мен ынтымақтастық орнатуға талпынды. 1990-жылдары «Бейбітшілік жолындағы әріптестік» бағдарламасына қосылды, 2000 жылы альянс басшысын Мәскеуге шақырды, 2002 жылы НАТО-ның әскери байланыс миссиясын ашуға келісім берді. Алайда бұл қадамдар Кремль күткендей стратегиялық серіктестікке емес, біржақты кеңеюге әкелді.
Уақыт өте келе Мәскеу үшін дипломатия нәтиже бермейтінін түсіну ауыр, бірақ нақты шешімге ұластырды.
Украинадағы соғыс – Батысқа жолданған қатал белгі. Ресей бұл арқылы:
«бұрынғы тәртіп аяқталды»
«қауіпсіздік архитектурасы қайта қаралуы тиіс»
деген месседж жіберіп отыр.
Кремльге жылдам әскери жеңіс емес, ұзақ мерзімді саяси нәтиже маңызды. Яғни НАТО-ның кеңеюін тоқтату, Батысты жаңа келіссөздер форматына мәжбүрлеу және Ресейдің ықпал аймағын мойындату.
Бүгінгі қақтығыс – бір ел мен бір елдің соғысы ғана емес. Бұл – қырғи-қабақ соғыстан кейін қалыптасқан әлемдік тәртіпке қарсы ашық сынақ. Украина трагедиясы осы үлкен ойынның ортасында қалып отыр.
Путинді «айлакер» немесе «қауіпті ойыншы» деп атау – әркімнің өз бағасы. Бірақ бір нәрсе анық: бұл соғыста Кремль танктермен ғана емес, уақытпен, төзіммен және Батыстың ішкі әлсіздіктерімен де соғысып жатыр.
Ал әлем әлі күнге дейін тек майдан картасына қарап отыр.