Munarmedia.kz. 25.09.2026. ASTANA. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы сессиясына қатысып, жаңа конституциялық консультативтік органның негізгі міндеттерін атады. Кеңес құрамына 126 адам кірді.
Мемлекет басшысының айтуынша, Қазақстан Халық Кеңесінің негізгі мақсаты — қоғамдағы түрлі топтардың пікірін бір алаңға жинап, қоғамдық диалогты дамыту.
Президент жаңа органның Құрылтайға балама емес екенін атап өтті. Оның пікірінше, екі құрылым бір-бірінің жұмысын қайталамай, өзара үйлесімді әрекет етуі қажет.
Тоқаев заң жобаларын әзірлеу кезінде халықтың пікірін, талап-тілегін барынша ескеру қажеттігін айтты. Халық Кеңесі осы бағытта қоғам мен мемлекеттік институттар арасындағы байланысты күшейтетін алаң болуы тиіс.
Қазақ тілі — қоғамдық бірліктің маңызды факторы
Президент Халық Кеңесінің негізгі міндеттерінің бірі ретінде қоғамдық бірлікті нығайтуды атады.
Жаңа орган бұрын Ассамблея мен Ұлттық Құрылтай атқарған бірқатар қоғамдық диалог тәжірибесін жалғастырып, оны жаңа деңгейге шығаруы тиіс.
Тоқаев Халық Кеңесіне Қазақстан халқының бірлігі мен қоғамдық келісімнің жаңа тұжырымдамасын әзірлеу ісіне қатысуды ұсынды.
Мемлекет басшысы мемлекеттік тіл мәселесіне де арнайы тоқталды.
Оның айтуынша, қазақ тілі жалпыұлттық топтасудың маңызды факторына айналып келеді және оны қолдану аясы мәжбүрлеусіз кеңейіп жатыр.
Президент қазақ тілінің негіздерін білмеуді жалпы білім деңгейінің жеткіліксіздігінің белгісі ретінде бағалаған.
Сонымен бірге ол қазақ тілінің мәртебесін нығайту басқа тілдерден бас тартуды немесе оларды кемсітуді білдірмейтінін атап өтті.
Конституция азаматтарды тілдік, этникалық және діни белгілеріне қарай кемсітуге жол бермейді.
Тоқаев әлеуметтік желілерде ұлтаралық араздықты қоздыруға бағытталған әрекеттерге жол бермеу қажеттігін айтты. Оның пікірінше, мұндай арандатушылық қоғамның бірлігі мен тұрақтылығына қауіп төндіреді.
Президент қазақ тілін және ұлттық мәдениетті насихаттап жүрген әртүрлі этнос өкілдерінің жастар арасындағы бастамаларын атап өтіп, Халық Кеңесіне «Ел бірлігі» орденіне кандидаттар ұсыну құқығын беруді ұсынды.
Өңірлердің дауысы қалай естіледі?
Халық Кеңесі құрамының шамамен үштен бірін мәслихат депутаттары мен қоғамдық кеңес мүшелері құрайды. Бұл ретте өңірлердің мүддесін орталық мемлекеттік органдарға жеткізудің жаңа тетіктері қалыптасуы тиіс.
Президент мәслихаттардың өңір мен орталық арасындағы тұрақты кері байланысты қамтамасыз етуіне ерекше мән берді.
Мәслихаттар жергілікті тұрғындардың мәселелерін жинақтап, заңнаманы жетілдіруге қатысты ұсыныстар әзірлеуі қажет.
Бұған дейін Президент мәслихаттардың ықпалын арттыру, оның ішінде жергілікті бюджеттерді бөлуге қатысу мүмкіндігін күшейту туралы да айтқан болатын.
Қоғамдық бақылауға бірыңғай тәртіп керек
Тоқаев Халық Кеңесінің тағы бір маңызды бағыты ретінде қоғамдық бақылауды атады.
Президенттің айтуынша, қазір қоғамдық бақылау жүргізудің бірыңғай рәсімі мен оның тиімділігін бағалайтын ортақ өлшемдер толық қалыптаспаған.
Сондықтан жаңа орган тәуелсіз сарапшыларды тарта отырып, осы саланы жүйелеуге қатысуы керек.
Бұл бағытта қоғамдық кеңестердің жұмысына қатысты заңнаманы жетілдіру және олардың кәсіби әлеуетін арттыру тетіктерін енгізу де ұсынылды.
Үкіметтік тапсырыс алатын қоғамдық ұйымдарға талап күшейеді
Мемлекет басшысы кейбір қоғамдық ұйымдардың нақты қоғамдық жұмыстан гөрі тек қағаз жүзінде жұмыс істейтінін немесе мемлекеттік тапсырыс алу мақсатында құрылатынын сынға алды.
Егер мемлекеттік тапсырысты орындау барысында алаяқтық схемалар анықталса, мұндай фактілер құқық қорғау органдарына берілуі тиіс.
Президенттің айтуынша, Халық Кеңесі елдегі көптеген консультативтік-кеңесші органдардың жұмысын үйлестіріп, олардың сараптамалық әлеуетін біріктіруі қажет.
Осылайша, жаңа органның алдында бірнеше негізгі міндет тұр: қоғамдық диалогты күшейту, ұлттық бірлікті нығайту, өңірлердің пікірін орталыққа жеткізу, қоғамдық бақылауды жүйелеу және азаматтық қоғам институттарының жұмысын үйлестіру.
Қазақстан Халық Кеңесі конституциялық деңгейдегі жоғары консультативтік орган ретінде құрылған және оның құрамына мәслихаттар, қоғамдық ұйымдар, этномәдени бірлестіктер мен азаматтық қоғам өкілдері енгізілді.
#Munarmedia #Қазақстан #Тоқаев #ХалықКеңесі #ҚазақстанХалықКеңесі #Құрылтай #мәслихат #қоғамдықбақылау #қазақтілі #қоғамдықкелісім #ұлттықбірлік