Munarmedia.kz 24.01.2026 /Астана/ АҚШ-тың бұрынғы президенті Дональд Трамптың 1 ақпаннан бастап Гренландия дауына байланысты Данияны қолдаған елдерге 10 пайыздық қосымша импорттық баж салығын енгізу туралы шешімі Еуропада үлкен резонанс тудырды. Осыған байланысты Еуроодаққа мүше 27 елдің көшбасшылары жексенбі күні шұғыл кеңес өткізуге мәжбүр болды.
Трамптың бұл қадамы сегіз мемлекетке, соның ішінде Германия, Дания және Францияға тікелей әсер етті. Еуропалық елдердің алғашқы реакцияларын @BILD_Russian жинақтады.
Данияда бұл шешім күтпеген жағдай ретінде бағаланды. Елдің сыртқы істер министрі Ларс Лёкке Расмуссеннің айтуынша, «Гренландиядағы әскери қатысуды күшейтудің мақсаты — Арктика аймағындағы қауіпсіздікті арттыру».
Германия әзірге сақтық танытып отыр. Германия үкіметінің өкілі Берлиннің «еуропалық серіктестермен тығыз үйлесімде жұмыс істеп жатқанын» және жауап шараларының бірлесіп қабылданатынын мәлімдеді.
Ал Швеция мен Норвегия әлдеқайда қатаң позиция ұстанды. Стокгольмде «қорқытуға жол бермейміз» деп мәлімдесе, Осло «одақтастар арасында қоқан-лоқы болмауы тиіс» екенін еске салды.
Франция да қатқыл риторикаға көшті. Ел президенті Эммануэль Макрон:
«Кедендік баж салығын енгізу туралы қоқан-лоқы бұл жағдайда орынсыз әрі қабылдауға болмайды. Еуропа біртұтас әрі үйлесімді түрде жауап береді», — деп жазды.
Ұлыбритания премьер-министрі Кир Стармер BBC арнасына берген сұхбатында:
«НАТО аясында ұжымдық қауіпсіздікке адал одақтастарға қарсы баж салығын енгізу — мүлде дұрыс емес», — деді.
Ал Гаага мен Хельсинкиде мұндай әрекеттер трансатлантикалық қатынастарда «қауіпті төмендеу спиралін» бастауы мүмкін екені ескертілді.
Сонымен қатар Еуропарламент депутаттары ЕО мен АҚШ арасындағы сауда келісімін уақытша тоқтата тұру мүмкіндігін талқылауға дайын екенін білдірді.
Алайда The Bell басылымының пікірінше, басты сұрақ — Еуроодақ ACI деп аталатын, «экономикалық қысымға қарсы арнайы құралды» іске қоса ма, жоқ па. Бұл механизм қолданылған жағдайда, Трамп жиі қолдайтын ірі америкалық бигтех компаниялар нысанаға алынуы мүмкін.
Сарапшылардың бағалауынша, Гренландияға қатысты дау Еуропа мен АҚШ арасындағы қарым-қатынасты жаңа, әлдеқайда күрделі кезеңге алып келуі ықтимал.